Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘Nîvîsakrên Kurd’ Category

Ji çepê: Yasmîna Şewqî, Daria Monastyrskaia (pêşkêşvan), Pepa Baamonde, Daban Şadala û Irfan Guler / Rûdaw

Ji çepê: Yaşmîna Şewqî, Daria Monastyrskaia (pêşkêşvan), Pepa Baamonde, Daban Şadala û Irfan Guler / Rûdaw

Roja 21ê Gulanê çalakiyeke bi navê “Şeva Wêjeya Kurdî” li Madrîdê lidarket, cara yekemîn e ku li Spanyayê çalakiyeke wisa rûdide, ev jî bi saya hevkariyeke navbera nûnertiya hikûmeta herêma Kurdistanê û pirtûkxaneya Offside Books bû. Despêkê hevrêvebira pirtûkxaneyê Fatma Kayhan bixêrhatina mêvanan kir û got: “Ev fersendeke ji bo ku kurdên Madrîdê hev bibînin, hev naskin û derbarê pirtûk û berhemên wêjeyî biaxivin.” Fatma spasiya nûnertiya hikûmeta herêma Kurdistanê kir ji ber serperştiya vê çalakiyê. Piştre nûnerê hikûmeta herêmêa Kurdistanê Daban Şadala jî axivî û spasiya nivîskar Yaşmîna Şewqî û wergêr Pepa Baamonde ji ber tevlîbûna wan û spasiya wergêr Irfan Guler jî kir ji ber keda xwe di wergerandina pirtûkên derbarê kurd û Kurdistanê. Her wisa spasiya xwe pêşkêşî Fatma û hevserê wê Marc Nessfield ji ber rola wan di organîzekirina vê şevê de. Daban mixabiniya xwe nîşan da ji ber nebûna wergereke spanî ji berhemên kurdî re: “Em Kurd xwedî wêjeyeke xweş lê hîn em ji wê yekê dinalin ku wergera wêjeya kurdî ji spanî re nîne”.

“Kurd xwedî çandek û şaristaniyeke pirr bi pêş de ye”

Ji aliyê xwe ve jî nivîskara kurd-galîsî Yaşmîna Şewqî spasiya hevrêvebirên pirtûkxanyê kir ji ber însiyatîva wan di lidarxistina şevekê derbarê wêjeya kurdî li Madrîdê: “Însiyatîveke pirr xweş e, ji ber ku em kesên ku dixwazin kurdan bidin nasandin em pêrgî gellek astengiyan tên û peydakirina çalakiyeke wisa li paytextê tiştekî pirr girîng e.”Her wisa spasiya Daban Şadala kir ji ber destetkirina wî ji şevê re û wî weke “parêzvanekî mezin ji çanda kurdî re” bi navkir. Yaşmîna di axaftina xwe de behsa navaroka romana xwe “Kurdos destino libertad / Kurd ber bi azadiyê ve” kir ku têde behsa azara kurdan di bin deshilata Seddam Husên de dike: “Ev roman derbarê pismamê min Azad e, pirraniya kesayetiyên di romanê de derbas dibin di rastiyê de jî hene lê nav hatine guhertin, di romanê de dîmenên pirr biêş hene nemaze jî dîmenên tirsê, xemkêşî û êşkencekirinê. Ji aliyê hestiyarî ve jî nivîsandina vê romanê gellek zor bû, nemaze ez bo demekê li Îraqê jiyame û rewşa welêt ji nêz ve nas dikim”.

Nivîskar Yasmina Shawki

Nivîskar Yaşmina Shawki

Yaşmîna derbarê armanca nivîsandina romana xwe diyar kir ku li welatên rojavayî xelk dirame ku li Rojhilata Navîn tenê terora îslamî heye û perwerdeya xelkê kêm e lê: “Ev ne rast e, bi rêya vê pirtûkê dixwazim bêjim ku kurd li wir hene, ku ew xwedî çandek û şaristaniyeke pirr bi pêş de ye û di heman demê de ew çandeke hezar salî ye.” Derbarê pirseke ji mêvanan li ser zehmetiyên çapkirina romanê Yaşmîna wiha axivî “Ew kabûsek bû, min di 2004an de nivîsandina romanê qedand lê weşanxane piştî sê salan bersiv dan min û çap kirin, dansandina wê jî hêj zortir bû, dansandina romanekeê derbarê mijareke nenaskirî karekî pirr zor e.”

Wergêr Pepa  Bammonde pirtûka helbestvanê kurd û werga spanî nîşan dide

Wergêr Pepa Baamonde pirtûka helbestvanê kurd û werga spanî nîşan dide

Helbestên Ahmed Arif êş û çewsandina kurdan vedibêjen

Beşê diwemîn ya şevê derbarê dîwana “Min ji hesreta te qeyd kevn kirin” ya helbestvanê kurd Ahmed Arif bû, ku ji aliyê herdû wergêr Irfan Guler û Pepa Baamonde ji tirkî bo zimanê spanî hatiye wergerandin. Wergêra galîsî Pepa Baamonde derbarê têkiliya xwe bi kurdan re got ku ew bi êşa kurdan ji ber qedexekirina çand û zimanê wan hest dike ji ber ku ew ji herêma Galîsyayê tê û wan jî rastî qedexekirina zimanê dayîkê hatin. Pepa di heman vê bareyê de derbarê serdaneke xwe ji Kurdistanê re axivî û nemaze ji çend gundên kurdan re li Antoliyaya Navîn ku hêj ziman û kevneşopiyên xwe parastine “Li wir xortekî pirtûka Ahmed Arif diyarî min kir û ji min re gotibû: Ev helbestvanê kurd ya herî mezin li ba me, divê tu wî bixwînî. Min jî kurdî nizanîbû, merqeke mezin li ba min çêbû ku ez navaroka helbestan fam bikim. Piştre bi hevkariya Irfan me pirtûk wergerande spanî.”. Pepa jî derbarê dijwariya çapkirina pirtûkê axivî û got ku gellek weşanxane xebata wan ji ber sedemên curbecur redkirin, lê li dawiyê wan karîbû helbestên Ahmed Arif bi spanî û galîsî jî çap bikrana “Irfan bi rêya têkliyeke şexsî xwe gihand weşanxanya Visor, her wisa bi rêya wergertina arîkariyek ji wezareta çandê li Tirkiyên û ji du bîroyên parêzkariyê li Stenbolê pirtûk bi spanî çap bû. Piştre pirtûk bi zimanê galîsî jî çap bû.” Pepa li dawiya axaftina xwe perçeyeke biêş ji helbetsekê bi navê “Ey Hewar” xwend.

2014-05-21 20.04.49

Parêzer û wergêr Irfan Guler

Parêzer û wergêr Irfan Guler ku ji Stenbolê hatibû ji bo ku beşdarî vê şevê bibe kêfxweşiya xwe bi lidarxistina vê çalakiyê anî zimên û spasiya kesên ku wê organîzekiribûn. Irfan tavilê dest bi axaftina xwe ser helbestvanê kurd kir: “Carekê rojnamevanekî ji Ahmed Arif pirs kiribû: Gelo pêkan e mirov bi nivîsandina pirtûkeke tenê bibe helbestvan?, Ahmed Arif jî wiha bersiv dabû: Eger pêkan e ku mirov bi pirtûkeke tenê bibe pêxember, ji bo çi helbestvan na?.” Irfan di axaftina xwe de li ser jiyana helbestvanê kurd axivî û bal kişand ser girîngiya berhema wî ya tekane ji bo kurdan nîşan da “Dema hûn pirtûka wî bixwînin, hûnê bibînin ku ew bi awakî zelal behsa kurd û Kurdistanê nake lê hemû navaroka pirtûkê ji Kurdistanê derketiye. Wî bi tirkî helbestên xwe nivîsandine lê helbest behsa çiyayên Kurdistanê, êş û çewsandina kurdan dikin. Wî helbestên xwe di navbera 1945-1955an de nivîsandine, lê berhema wî sala 1968an ronahiyê dît, lê berî çapkirina vê berhemê jî xelkê helbestên wî ezber kiribûn, ji ber ku wî behsa rewşa rasteqîn ya xelkê dikir. Helbetsên Ahmed Arif demeke ji dîroka kurdan bi bîr tîne, ew behsa raperîna kurdan, şoreşên wan û êşên têkçûnê jî di sedsala borî de. Ahmed Arif pêşbîniya wê yekê kiribû ku biryara hesabdayînê wê ji çiyan derkeve, ku hêviya kurdan li çiyan ne. Wiha bû jî, piştî 30 salî jî gerîlayên kurd derbasî çiyan bûn. Di salên 50î de ti kes nediramî ku kurd wê dîsa şer bikin.”

Piştre Irafn çend helbestên Ahmed Arif yên evînî xwendin û ligel Pepayê bersiva pirsên mêvanan da. Û li dawiyê beşdarên çalakiyê li ser pirtûkan îmze kirin û ligel mêvanan wêneyên bîranînê kişandin.

Têbînî: Beşek ji vê reportajê di rojnameya Rûdawê de hate çapkirin.

2014-05-21 20.14.29

Beşek ji mêvanên çalakiyê û hevrêvebira pirtûkxaneyê Fatma Kayhan li ser piyan e

Read Full Post »

Sersaxiya Arşevê Oskan / Rûdaw

Rûdaw / Z.A – “Di sala 1967 an de li gundê Birkinêsê di navbera Dirbêsî û Serêkaniya binxetê ji dayîk bûme. Li gundê me ji bilî zimanê kurdî nayê axaftin, dayika min heyanî ku koça dawî kir jî hînî zimanê erebî nebû… Dibe ku ji sedema zimanê dayîkê be, zimanê kurdî li cem min tu toz nehat ser û pîrozbahiya xwe parast” ev bûn xêzên pêşîn ji kurtejiyana nivîskar Arşev Oskan ku di rojên şîniya wî dawiya heftiya borî de li navenda Komele Kurdên Bremenê hatibû belavkirin. Piştî berxwedaneke demdirêj li hemberî neşxweşiyê pencaşêra kolonê dawî li jiyana bavê Nazê anî, heval û hezkiriyên wî êdî neman ew dîmê rûliken bibînin lê nemir Arşev di van salên berxwedanê de gellek berhem li pey xwe hîştin ta ku  herdem zindî di bîrê wan û aşiqên wêjeya kurdî de bimîne.

 Hewaya sar nebû kelem ta ku kurd ji gellek bajarên Almanya biçin cihê sersaxiyê, hemû kesên ku axivîn tekez kiribûn li ser tewazîbûna Arşev, girêdana wî bi zimanê dayîkê û bi doza netewa xwe. Helbestvan Tengezar Marînî dest bi axaftinê kir û got “wek hûn dibînin Arşev bi xwe kurtejiayan xwe nivîsandiye, pesnê xwe nedaye û gellek tiştên real gotine, di axaftina xwe ya ji medya re herdem dixuya ku ew kesek mitewazî û hezmirov bû”. Marînî ji ber barkirina Arşev xemginiya xwe anî zimên “Wendakirineke nivîskarekî kurd  nemaze di vî temenî ciwan de bûyerek pir bi êş e ji ber ku ew bi zimanekî qedexe û birîndar dinivsînin û bi saya keda wan ev ziman li hemberî wendabûnê li ber xwe dide”.

Ji sersaxiya Arşevê Oskan / Rûdaw

 “Bi rastî tu nikarî ti kêmanî li ba wî bibînî”

Me xwest em bi Eyaz re biaxivin derbarê barkirina bavê xwe lê wî kesekî nîşanî me kir û got “bavê Cudî û bavê min wek bira bûn”. Bavê Cudî jî nexweşê penceşêra kezebê ye, digel ku li derveyî komelê bayê qerrisî hebû wî bi kêfxweşî daxwaza me pejrand û wiha ji Rûdawê behsa hevalê xwe kir “min Arşev berî heft salan naskiribû lê piştî ku ez jî nexweş ketim têkiliya me xurttir bû, em xwedî heman êşê bûn û me dilê xwe ji hev re vedikir, hêvî dikim ti kes ku dijminê kurdan be jî vî derdî nebînê ” di vê kêlîkê de bavê Cudî cixareyekê vêdixîne û nefesekî kûr dikşîne “ez çi bêjim ne ku niha ji ber ku nav me bar kiriye divê em tenê behsa başbûna wî bikim lê bi rastî tu nikarî ti kêmanî li ba wî bibînî, di civata wî de jî mirov pir kêfxweş dibû, li tembûrê dixist û dengê wî xweş bû”.

Arşev yek ji ew nivîskarên kêm ji rojavayê Kurdistanê bû ku tenê bi kurdî dinivisînin, li ser daxwaza bavê Cudî wî di vê dema dawî gotarek bi erebî li ser rejîma Sûriyê  nivîsandibû lê piştre ew poşmam bû “tu zanê bavê Cudî digel ku ez dizanim ku ev nivîs bêtir ji nivîsên min yên bi kurdî hatiye xwendin lê ez hest dikim ku min qebhet kiriye, wîjdanê min ji ber nivîsandina bi erebî rihet nabe”.

Bavê Cudî dibêje ku Arşev herdem moralê wî bilind dikir û hêz dida wî ta ku li hember nexweşiyê li berxwe bide,  herdû jî henek bi hevdû dikirin derbarê nexweşiyên xwe “carekê min jêre gotibû ez nema bîra mirinê dikim, ew got çima?, min got: pîrekên me hîn can in wê zû dev ji zarokên me berdin û herin bizewicin, lê ezê ji xelkê re bêjim ku ez bi Aidsê ketime, wiha jî kes nêzîkî wê nabe. Ew got bila bizewcin çi pêve heye. Ew ji diya Eyaz re gotibû piştî ku tu ji ser gora min vegerî cavê xwe bigerîne û ji xwe re însanekî xweşik bibîne. Ev rihê demokrat jî li ba wî hebû”.

Mehmûd Abûzêd hevalekî din ya Arşev ji Rûdawê re axivî û bal kişand li ser girêdana Arşev yê bêhempa bi zimanê xwe ve “Arşev digot zimanê kurdî wek zarokekî bêmal e, ku hebekî wîjdan te hebe divê tu wî bi tenê nehêlî, ya tuyê wî rahêjî mala xwe yan jî tuyê warekî jêre peyda bikî. Wî nedixwest bi zimanekî din binivîsîne ji ber ku bawer dikir ku wê kurdiya wî zelal nemîne û wê biherime”.

Min wek Arşev berxwedêr, geşbîn û bi jiyanê ve girêdayî nedîtibû”

Nivîsakar Qado Şêrîn ku ji salên nodî de Arşev nas dike ji Holandayê hatibû û xwe gihandibû merasîma cenazeya wî, Qado Şîrîn di dema dawî de di têkiliyeke rojane ligel hevalê xwe bû, Qado ji Rûdawê re got “min gellek kes nasdikirin ku ji ber ev nexweşiya dijwar çûn lê min wek Arşev berxwedêr, geşbîn û bi jiyanê ve girêdayî nedîtibû, herdem dinivîsand lê mixabin di rojên dawîn de nexweşî lê giran kiribû, êdî nema dikarî gellek biaxiviya, zimanê min jî li ser telefonê radiwestî, ev rewş bo min gellek dijwar bû lê bi rastî girêdana wî bi jiyanê û bi peyva kurdî ve geşbînî dida mirovan”. Qado bal kişand li ser giringiya berhemên Arşev di wêjeya kurdî de nemaze romana wî ya bi navê Keştiya Penaberan û got ku dê hewil bide ligel hevalên din derbarê ew gotar û hevpeyvînên ku di malperê Arşev de (www.arshev.net) hatine weşandin ligel gotar û helbestên ku li ser koçkirina wî ya dawî hatine nivîsandin di nav pirtûkekê gîştî de biweşînin.

Read Full Post »

 Comerd: “Eger ez şehîd ketim bila haya te ji hevser û zarokên (qiçik û jinikê) min hebe” / Youtube

Nivîskar û romannûsê navdar Jan Dost di “nivîseke” xwe de bi navê “Kurdên Şeytanê ji Comerd Bavê Murad re” ku duh bi zimanê erebî li ser malpera Gemya Kurda hatiye weşandin, nivîskar bi tundî êrîş dike li ser leşkerkî kurd di Artêşa Sûriyê de û wî weke kurdê Şeytan bi nav dike û laneta hetahetayê  lê tîne.

Bi rastî mirov nikare bêje ku nivîsakr Jan Dost gotareke nivîsandiye, ji ber ku ew çend hevokên kurt danîne ser hev û weke ku şîroveyeke xwe avêtiye li ser Facebookê. Bawer dikim piştî ku ew vîdyo temaşe kiriye tavilê heycan bûye û hema şîroveya xwe li ser vîdyo nivîsandiye.

Di despêka şîroveya xwe Jan Dost dinivisîne “Şeytan, ev kurdê te ne,… çiqas ji kurdbûna xwe fedî dikim dema ku şebîhê kurd Comerd (bavê Murad) ji Efrînê, berê çekê xwe dide li dijî sîngên sûriyan ji bo parastina rejîmekê ku her tişt jê standiye ..heya şerf jî jê standiye”, û wiha pêde diçe “Bizanibin ey kurdên Xweda ku para me di herikandina xwîna zarokên Suriyê de heye” û di dawiya şîroveya xwe sê caran laneta ebedî li Comerd tîne.

Kurdên Xwedê û Kurdên Şeytan

Nizanim ji bo çi Jan Dost êrîş dike ser Şeytan û Kurdan dabeş dike navbera Kurdên Xwedê û Kurdên Şeytan, ango li gorî wî yên pêşî kurdên baş in û yê din kurdên xerab in. Nizanim ji bo çi ev dabeşkirina olî tîne meydanê û nizanim bo çi kurdên Şeytan pîs dibîne, digel ku Şeytan ew tekane melek ku serê xwe ji Xwedê re netewandiye û xulamtî û bindestiyê qebûl nekiriye ji ber wê jî  Xweda ji buhşta xwe qewitand û daxist erdê. Di nerîna min de divê Şeytan bibe sembola azadî û serfiraziyê ne sembola pîsî û xerabiyê. Her wisa nizanim mebesta Jan Dost bi nivîsandina peyva “şeref” çi ye.

Jan Dost xortê kurdaxî bi şebîhbûnê tawanbar dike, wek tê zanîn jî şebîh ew kesên neleşker ku bi awakî hovane êrîşên kesên sîvîl û xwepêşanderan dikin. Lê Comerd weke vîdyo nîşan dike ew leşkerekî  artêşê  ye û neçar e ku fîşekan bavêje li dijî kesên çekdar yan jî li dijî xwepêşanderên sîvîl, ku wisa jî neke wê ji aliyê efserekî bê gullebarandin.

Ne diyar e  ev vîdyo kengî hatibû tomarkirin, ango dibe ku van dîmenan di sala bihorî de hatibûn kişandin, wê çaxê jî agahiya pirraniya leşkeran ji raperîna gel tunebû, gellek leşker bawer dikirin ku ew li dijî grûpên çekdar şer dikirin. Dibe ku ev vîdyo jî nû be û Comerd bi bawerî li dijî çekdarên Artêşa Azad ya Sûrî şer dike, ji ber ku leşkerên Artêşa Azad jî gellek kesên sîvîl û alîgirên rejîma Esed dikujin, bawer dikim Jan Dost ev artêş wek Artêşa Xweda dibîne.

Comerd ne kurdê Şeytan e û baweriya xwe bi Xweda heye, ew di axaftina xwe de, ji kamîramevan re, dibêje: “Eger ez şehîd ketim bila haya te ji hevser û zarokên (qiçik û jinikê) min hebe”. Comerd dikene û henekan dike lê ew baş dizane ku mirin li pêşya çavên wî ye, dibêje: “Bila min jibîr nekin, ez Comer bavê Murad im”, û piştre dixwaze çend fîşakn bavêje, bi kurdî û erebî dibêje “Ev jî ji bo çavên Kurdistanê re” lê kamîrevan dibêje ne hewceye tu fîşakn bavêjî.

Ne tenê Comerd leşekeriya rejîmê dike, her çend roj laşê leşkereî yan cendirmeyekî kurd ber bi herêemên kurdî ve tê, ji Efrînêî heya Dêrîka Hemko ve, gellek ji wan li ser destên Artêşa Xwedê yên Birayên Musulman tên kuştin. Helbet belkî hinek ji wan dixwazin xwe ji vê şerî rizgar bikin û birevin lê gulleyên rejîma Esed dawî li jiyana waî tîne.

Tiştê balkêş ku heya niha ti nivîskarekî Ereb ji netewa xwe şerm kiriye digel ku ji % 99 ji hêzên Şebîha ereb in. Pirr mixabin tenê nivîsakrekî Kurd ji kurdbûna xwe şerm dike.

Têbînî: Xwediyê vîdyo di kanla xwe li ser Youtubê şîroveyek  li dijî PKKê bikar aniye, şîroveya vîdyo dibêje ku ew şervanên PKKê ne û rejîma Esed wan ji çiyayên Qendîlê aniye.  Jan Dost jî heman şîroveya xwediyê kanalê bikar aniye ” Şebîhê kurd Comerd (bavê Murad) ji Efrînê, berê çekê xwe dide li dijî sîngên sûriyan ji bo parastina rejîmekê ku her tişt jê standiye ..heya şerf jî jê standiye”

Read Full Post »

Nivîskar û parêzer İbrahim Güçlü

Di gotarekî xwe de bin sernivîsa “Sûriyê û Mudaxelaya Navneteweyî” nivîskar û parêzer Îbrahîm Güçlü behsa “Bihara Ereban” ku li Tunisê despêkiribû û bandora xwe li gelek welatên ereban kiribû. Guçlo bi ferehî bal dikşîne ser raperîna gelê Sûriyê li dijî rejîma Esed û helwesta civaka navnetwî nemaze ya Tirkiyê li hemberî soreşa gelê Sûriyê.

Îbrahîm Güçlü derbarê helwesta partiyên kurd li Sûriyê wiha dinivisîne “Partiyên kurdan xwediyê biryarek hevbeş in, ku ew nûha beşdarî serîhildanan nebin. Lewra helwesta muxalefeta ereb jî, di pirsa kurd de ne zelal e. Pirsa duyem jî, hîn pêşeroja Suriyeyê jî dê çi bibe, ew jî ne xuyayê ye. Lê di nav kurdan de jî partiya PKKê Partiya Yekîtiya Demokrat (PYDê) ji muxalefeta kurd cûda disekine. Nêzikî rejîma baasê û Beşar Esadî disekine”.

Güçlü bal dikşîne ser helwesta neyinî ya BDPê derbarê destekirina dawazin kurdên Sûriyê: “Li Tirkiyeyê jî BDPê ji bona ku siyaseta PKKê dimeşîne, beşdarî avabûna Komîteya Piştgirî ya Gelê Kurd Li Suriyeyê nebû”.

Di dawiya gotara xwe de nivîskar gotarê  bi vê encamê derdikeve: “Zelal bûye ku hêzên muxalîf yên ereban û kurdan bi serê xwe nikarin rejîma baasî û Beşar esadî biguherin. Pirsa Suriyeyê di hamen dem de pirsa dinyayê ye. Li Suriyeyê qetlîam û tewana mirovetî pêk tên. Loma jî mudaxeleyek leşkerî ya navneteweyî pêwîst e. Ew mudaxeleya wek tê behs kirin, divê bes mudaxaleya leşkerî ya Tirkiyeyê nebe. Bi biryara Neteweyên Yekbuyî ev mudaxelaya pêk bê.  Encama vê mudaxaleyê, divê azadiya kurdan bê proje kirin. Kurd hemû mafên xwe yên neteweyî werbigrin û li welatê xwe desthilatdar bin. Heger wusa nebe li Suriyeyê demokrasî nikare ava bibe”.

Read Full Post »

Read Full Post »

Zinarê Xamo piştî 30î sal li xerîbiyê îsal xaka Kurdistanê hemêz kir / Gola Wanê

Di nav cîhana blogerên Kurd de gelek nav hene, lê mirov dikare bêje ku blogerê herî çalak di weşana kurmancî  de birêz  Zinarê Xamo ye. Nivîskarê Kurd Zinarê Xamo berî sê salan şitlekî bi navê “Hindik Rindik” di daristana înternetê  de weşandibû, îro şitla wî mezin bûye û cihekî xwe di nav alavên ragihandina Kurdî de girtiye. Xamo heya roja îro nêzîkî hezar nûçe û nivîs di bloga xwe de weşandine, gelek nivîsên wî jî di malperên Kurdî de têne weşandin. Blogerê Kurd li ser jiyan û serpêhatiyên xwe diaxive, li ser rojeva Kurdistan û Tirkiyê gelek nivîs û analîzan diweşîne, her wiha her demekê pêkenînan dinivîse û nivîsên xwe bi gotinên pêşiyên Kurdan dewlemend dike.

Zinarê Xamo bi weşandina her nûçeyk, nivîsek an pêkenînekê rûpeleke kurdî di toreya înternetê de zêde dike, ev jî sûdek li bikarhênerên înternetê dike  yên ku bi riya motorên lêgerînê (Google, Bing, Yahoo…) li berferhiya agahiyan digerin.

Hinek agahî derbarê jiyana Zinarê Xamo

Berî salekê Fatma Savcî hevpeyvînekê ligel Zinarê Xamo çêkiribû, Xamo derbarê danasîna xwe gotibû:

- Ez ji Wêranşara qeza Ruhayê me. Li wir hatime dinê û heta 30 saliya xwe li wir jiyame.

- Karê min yê pêşîn pêlavçêkirî/qonderecîtî bû, heta salên 1972-1973-an jî min qonderecîtî dikir. Dûra bi destpêkirina siyasetê min dev ji karê xwe berda.

- Min di nava partiya Dr. Şivan û piştra jî di nava DDKD-ê da dest bi siyasetê kir û heta van salên dawiyê jî wiha mam. Lê nuha bi tu rêxistinê ra naxebitim.

- Ez qet neçûme dibistanê, xwendin û nivîsandinê ez xwe bi xwe fêr bûme. Ez ji derva ketime îmtîhanan û min dîplomayên dibistana seretayî û ya navîn ji derve girtiye.

- Du kitêbên min (Hindik-Rindik û Antolojiya çîrokên zarokan) derketine.

- Bêyî van herdu berhemên min, min ji swêdî jî romanek (Bide dû dilê) xwe ya Susanna Tamaro wergerandiye kurdî.

- Ji salên 1980-î û vir de min di gelek rojname, kovar û malperên kurdî da nivîsîye û di hinekan da jî (Armanc, Berbang, Hêvî, Hêlîn, Netkurd) endametiya redaksiyonê û redaktorî kiriye.

Di tebaxa bihorî de jî  malpera Mêrgesor hevpeyvînekê (Versyona Soranî / Versyona Kurmancî) ligel Zinarê Xamo çêkiribû,  Xamo di vê hevpeyvînê de dibêje:

- Ez 60 salî me, zewicî me û çar zarokên min, 3 lawik û keçikek (Azad, Rûken, Serhat Arda û Rojen) hene.

- Ev 30 sal in ku ez li Swêd li bajarê Stockholmê dijîm. Ez li dahîreyeke dewletê kar dikim.

- Ev 30 sal bûn ku ez ji welat û bajarê xwe dûr, li xerîbî û surgûniyê dijiyam. Ji ber ku cezayê muebetê li ser min hebû ez nikanîbûm biçûyama welatê xwe.

- Bi kurtî jiyana min ya Swêd ev e, monoton, feqîr û sînorkirîye. Ji bo ku kanibim debara xwe ya şexsî bikim her roj 10 saetên min li kar û çûn û hatinê diçe. Û bi şev jî 2-3 saetan hin tiştan dixwînim û dinivîsînim.

Em jî li vir van agahiyên taybet zêde dikin, ew jî ku navê hevjîna Zinarê Xamo Hêvî ye û her wiha neviyeke wan heye, navê wî jî  Vîndar Bager e.

Me bi boneya derbasbûna sê salan li ser damezrandina bloga “Hindik – Rindik” çend pirsan ji birêz Xamo kirin, ew jî bi dilxweşî  bersiv da me.

Gelo boçûna avakirina blogekî ji ku hat?

Tu rastiyê dixwazî çêkirina bloga ”Hindik –Rindik” tesadufî bû.
Di nivîsa xwe ya pêşî da çêbûna bloga ”hindik-rindik” bi kurtî min wiha aniye zimên.
Ji roja ku ez ji Netkurdê veqetiyam û virda ye min dixwest ez ji xwe malperekê çêkim.
Lê ji ber ku ez merivekî pir klasîk, paşda mayî û nezanê teknîk û pêşketinên nuh im, loma jî min nikanîbû ji xwe ra tiştek li hev ragirta.
Min ji çend heval û hogiran alîkarî xwest, lê netîce neda. Mala gişan ava be, kesî negot na, lê tu malper jî çê nebû.
Dawiya dawî, rojekê di rojnameya METRO da ez rastî îlanekê hatim. Di îlanê da digot ”di deqîqeyekê da bibe xwedî bilog.”
Min got wele ji min ev ”loto” ye. Min di dilê xwe da got, hema ez çuqasî nezan bim jî, ezê bikanibim ji heq karekî yek deqîqeyî derkevim…
Lê gotin û kirin ne yek e, bawer bikin min hemû zanîn û hunera xwe lê da, lê ez dîsa jî bi ser neketim.
Ez biserneketim lê min hêviya xwe wenda nekir, min dev ji xeyala ”ezê jî rojekê bibim xwedî malper/blog” berneda.
Weke hêvî min di dilê xwe da veşart…
Çimkî ez dizanim ji bo ku meriv bikanibe bigihîje hedefên ne mimkûn, tiştên qedexe, ser qotê çiyayên bilind, welatekî azad, baqê guliyan û himêza yarê dibê meriv xwedî xewn û xeyalên mezin be…
A ev xewn û xeyala min ya ku ez jî rojekê bibim xwedî blog, di şeva 30 saliya damezirandina DDKD-ê da birast geriya.
Di şevê da desadufen min ev xeyala xwe ji Nîhatê swêregî ra got. Min jê ra got, ”ez dixwazim blogekê ji xwe ra çê bikim, lê ji heq dernakevim. Gelo tu yê bikanibî blogekê ji min ra li hev ragirî?”
Wek her tim, Nîhat dîsa bi tebat mizicî û got:
“Pir hêsan e, ez sibe ji te ra yekê çê dikim.”
Û roja din (30/9-07)gava min posta xwe ya elektronîk vekir, min hew dît ku bloga min bi risim, bi edres, bi nav û nîşan hazir di qutiya min da ye.
Tiştê kêm tenê nivîs bû û ew jî hema min tavilê zend û bendên xwe vemalt û nivîsa xwe ya pêşî nivîsand.
A çîrok û serpêhatiya bloga min wiha ye.

Ji bo serdana bloga “Hindik-Rindik”  li ser vê wêneyê bitikîne

Ev bûne sê sal hûn bi awakî çalak weşanê dikin, gelo birêvebirina blogekî tiştekî hêsan e?

Rast e, min 3 sal li pey xwe hîştin û piştî 5 rojên din ez dikevim çar saliya weşana xwe.
Di destpêkê da min digot ezê hefteyê carekê ya jî carnan binivîsim. Lê piştî nivîsa xwe ya pêşî bi çend saetan min tiştekî din nivîsî.
Û ji wê rojê heta nuha, nexweşî û nelimalbûn ne tê da, hema hema min her şev maqeleyek nivîsîye.
Li ser hev heta nuha min tam 960 meqale nivîsîne.
Yanî ez her şev, di ber bersîvên xwendevanan ra nivîsekê jî dinivîsim, heger şevekê nikanibim binivîsim, roja din hewil didim du nivîsan dinivîsim.
Birêvebirina blogekê heger meriv ji xwe ra bike kar û bi çavekî cidî lê binêre bêguman zor e, ne karekî hêsaye.
Ji ber ku dibê tu her roj nivîsekê ya jî tiştekî kin, dirêj binivîsî û bersîva şirove û meylên xwendevanan bidî.
Yanî dibê xwendevan bizanibin ku tu her roj bloga xwe nuh dikî, tu nivîsekê, tiştekî dinivîsî.
Dana vê baweriyê gelkî girîng e, şertê mezinbûn û serkeftinê ye.
Ev yek ne ji bo blogê tenê, ji bo her karî wiha ye, dibê meriv xwedî îstîkrar be û zû neweste.
Ku ne wiha be di ziyareta xwendevanan da jî îstîkrar çênabe, kes nizane gelo tu yê îro tiştekî binivîse ya na?
Loma jî hin îstîsna ne têda ez her şev meqaleyekê dinivîsînim.
Û ev kar jî helbet na karekî hêsa ye, dibê tu jiyana xwe ya sosyal her roj li gor wê eyar bikî.
Lê heger meriv guh nede ”îstîkrarê” û kînga dilê meriv xwest, besta meriv lê hat meriv binivîse ne zor e, rehet e.

Wêneyek ji gera Zinarê Xamo li Rihayê

Xwînerên bloga we bi awakî dîrket şîroveyên xwe diweşînin, ma hûn ji hin şîrove û rexneyên xwîneran aciz nabin?

Heqaret û xeberên şexsî ne têda, ez ji tu rexneyê aciz nabim û dibê meriv nebe jî. Ne rast e ku meriv ji fikir û dîtinên cuda aciz bibe.

Çend tiştên biçûk ne têda heta nuha di nabê min û xwendevanan da tu bûyereke ne xweş neqewimî ye.
Xwendevanên min hemû jî li hember min nazik û hurmetkar in, piraniya wan bi sifetê ”apê Zinar” û ”xalê Zinar” xîtabî min dikin.
Tenê çend caran hin xwendevanan ji hin şexs û partiyan ra hin gotinên ne xweş gotin, min ew nivîsên wan avêtin, loma hin ji wan ji min aciz bûn û hinek jî pir hişk xeyidîn…
Lê bi giştî heta nuha pir baş derbas bûye û hemû xwendevanên min jî qedir û qîmetê didin ked û xebata min.
Kurd ne bêwefa ne, ked û federakriya min înkar nakin, qedir didinê…

Zinarê Xamo û hevsera xwe dema digihêjin Amedê

Rûpela we di facebook de heye, we çend nivîs jî li ser facebookê weşandibû, gelo hûn vê tora civakî çawa dinirxînin?

Weleh weke çîroka blogê, çîroka ”facebookê” jî rojekê bi tesadufî hevalekî(Heyder Diljen) ji min ra qala başiya wê kir, got Zinar, ”facebook” nihmetekî bêhempa ye, dibê tu di zûtirîn wextê da ji xwe ra ”facebookekê” çêkî…

Li ser vê pêşniyara Heyder, bi alîkariya jineke misrî ya li ciyê karê min, ez bûm xwedî facebook.
Û ez jê gelkî memnûn im.
Facebook, alaveke(hacet, alet)sosyal ya pir bi feydeye, bi saya vê alavê li seranserê cîhanê meriv dikane xwe bigihîne gelek dost û hevalên xwe û têkiliyên xwe yên rojane pê ra bidomîne, hestên xwe pê ra par bike, li risman temaşe bike, li klîpan guhdarî bike…
Heçî teknîk e ez zêde jê fêm nakim, lê min tu zirara wê jî nedîtiye, belovacî wê, min gelek feydeya wê dîtiye.
Li gor dibêjin nuha di înternetê da tora/şebekeya sosyal ya herî zû û pir mezin dibe facebook e, li dora çarîk milyar însan facebookê bikartînin.
Û her ku diçe ev hejmar zêdetir jî dibe.

Wêneyek ji serdana Koşka Gazî Amed

Lê Internet, facebook ji her kesî bêtir feydeyê digihîne miletê kurd. Bi saya vê teknîka nuh ya danûstendinê ya cîhanî kurdan hemû sînorên di nabêna xwe da rakirin û xwe gîhandin hev.
Nuha bi riya vê facebookê ji her çar perçeyên Kuristanê bi milyonan kurd gav û saetê xwe digihînin hev û bi hev ra dikevin danûstendinê, lehçe û devokên hev fêr dibin, ji hevûdu haydar dibin
Lê ya herî girîng jî di serî da kurdên bakur, bi sedhezaran kes kurdî fêr dibin, xwendin û nivîsandina kurdî fêr dibin.
Heger ne ev teknîk bûya bi milyonan kurd ewê tu carî hewce nedîtana, mecbûr nebûna ku kurdî bizanibin.
Lê di facebookê da ji mecbûrî fêrî kurdî dibin û piştî ku carê fêr dibin êdî tirsa wan dikşkê û dom dikin.
Nuha di facebookê da bi dehan, belkî jî bi sedan malperên kurdan yên li ser dîrok, ziman, muzîk, edebiyatê yên xurrî bi kurdî hene.
Di van malperan da kurd şiyar û perwerde dibin, xwe nas dikin.
Ji bo kurdan ev îmkan û şoreşeke pir mezin e, vê îmkanê kurd bêtir nêzî hev kirin, zanîn û şiûra wan ya netewî xurt kir.
Yanî bi kurtî ez dikanim bibêjim ku di dîrokê da ev cara pêşî ye ku teknîk, pêşketineke gerdûnî feydeyê digihîne yekîtî û şiyarbûna kurdan ya netewî.

Hûn xebata ragehandina kurdî di înternetê de çawa dibînin?
Weleh ez ji bo hemû kurdan nikanim tiştekî bibêjim, lê heçî kurdên bakur (Kurdistana Tirkiyê)in li gor miletên din pir lawaz e. Ji ber ku tîcaret, profesyonelî tuneye, însan bi fedekariyên şexsî hin tiştan dikin.
Ev jî têrê nake, ji bo ku em kurd jî weke miletên din vê teknîkê bikar bînin, dibê meriv bi profesyonelî kar bike û bikanibe jê nan bixwe.
Mesela hîn jî sermiyandar, tacirên kurdan bi kurdî dest navêtine vê teknîkê, dibê ew jî dest bavêjinê.
Bikaranîna vê teknîkêhîn di çarçeweya siyasî û întellektuelî da ye. Dibê ev sînor firehtir bibe.

Zinarê Xamo û hevjîna xwe Hêvî / Gola Wanê

Piştî sirguniyike demdirêj hûn di havîna bihorî de çûbûn Kurdistanê, hûn dikarin hinekî behsa hestên xwe derbarê vê serdanê bikin?

Weleh Kurdistan pir xweş bû, muhteşem bû, her kes, her tişt hatibûn guhertin, hemû bajar mezin û xweşiktir bûbûn.
Li gor 30 sal berê gel bêtir şiyar bûbû û bûbû kurd.
Weke berê êdî kes ji pûlis û leşkerên tirkan neditirsiya û bi çavê dijmin lê dinêrî, wan jî xwe di ewlehiyê da his nedikir.
Toleransa înssan ya li hember hev zêde û Qelîta jiyanê bilintir bûye, însan baştir û xweştir dijîn.
Li her bjarî, lê bi taybetî jî li Amedê feqîriya beşekî civatê pir berbiçav e, lê bi giştî însan dewlementir bûne, li gor berê pere li ba milet pirtir e.
Meriv xwe di xewnekê da his dike, ji kêfan meriv serxweş e û nizane ku li ku ye…
Ji ber ku cara pêşî ye, însan pir qedrê meriv digrin û meriv ezîz û beldilkê milet e, meriv ji dest hev digrin.
Raqib û dilnexwazên te yên berê jî bi hezkirin nêzî meriv dibin, qedir û qîmetê didin meriv.
Ev yek welêt jî û însan jî bi meriv şîrîntir dike.
Tiştê herî xweş, ji nişka ve meriv dibe ”xal” û ”apê” birek însanên ku berê tunebûn, fena kesê ku ji nişka ve dewlemend bibe, meriv xwe wisa his dike.
Axir dema ez kurt û kurmancî bibêjim, her tişt “muhteşem” bû, Kurdistan xweştir, delaltir, mezintir û şîrîntir bûye; berê şekir bû, nuha bûye hingiv, meriv jê têr nabe…
Dema meriv ji derve dihere hebûna pûlis û leşkerên tirkan û ala wan ya sorsorkî ku li her derê li ba dibe, pir bala meriv dikşîne û bîna meriv teng dike.
Ku meriv bikanibe hêzên tirkan ji Kurdistanê derxe û bi hawakî germiyanê jî ”kêm” bike, weleh welatê me buhuşteke rastîn e.

-Hûn li gelek bajaran jî geriyan, we rewşa ziman Kurdî û rewşa Kurdan bi gîştî çawa dîtibû?

Kurdî hîn bi temamî nemiriye, kesên bi kurdî dizanin hîn pir in, l,ê roj bi roj kêmtir dibin.
Li hemû bajarên Kurdistanê(Riha, Amed, Wan, Belîs, Gewaş, Çaldiran, Bazîd, Tetwan, Mêrdîn, Nisêbîn, Midyad, Dêrik, Wêranşar, Swêreg)yên ku ez lê geriyam, ez tenê bi kurdî peyivîm û ji ber vê yekê jî gelek qedir û qîmet dan me…
Yanî dema meriv mîvan be, weke turîst bi kurdiyeke paqij dipeyive însan qedirekî zêde didin meriv.
Lê ew bi xwe, di nava xwe da bi kurdî napeyivin, dema tu bepeyive bersîvê bi kurdî didin, lê ew bi hev ra napeyivin.
Ev yek pir xerab e.
Û ya din jî zarok û cîlên nuh radibin, bi taybetî keçik ya bi kurdî nizanin, ya jî napeyivin.
Zarok bi hev ra bi tirkî dipeyivin, li gor law û keçan, keç bêtir hewesê li tirkî dikin.
Yanî heger kurd di demeke kin da mafê perwerdeya zimên bidest nexin pêşeroja kurdî ne baş e, tahlûke pir mezin e.
Ji ber ku zarok êdî bi kurdî napeyivin, dema cîlekî ziman dewrî cîlekî din nekir, berdedwamî çênebû rojek tê ziman dimre….
Ev tahlûke ji bo zimanê kurdî heye.
Xebat û şiyarbûna heye têr nake, pêşketin pir mezin û bi lez e, meriv nikane bi bend mendên ji çamûr û xilikan rê li ber vê aşîta rabûye bigre, ev yek ne mimkûn e.
Dibê zarok bi zimanê kurdî mezin bibin….

Zinarê Xamo û zarokên Kurdistanê

Birêz Xamo, gelek spas ji bo bersivandina pirsên me.

Sipas ji bo te jî…

Read Full Post »

Zinarê Xamo piştî 30î sal li xerîbiyê îsal xaka Kurdistanê hemêz kir / Gola Wanê

Di nav cîhana blogerên Kurd de gelek nav hene, lê mirov dikare bêje ku blogerê herî çalak di weşana kurmancî  de birêz  Zinarê Xamo ye.

Nivîskarê Kurd Zinarê Xamo berî sê salan şitlekî bi navê Hindik Rindik di daristana înternetê  de weşandibû, îro şitla wî mezin bûye û cihekî xwe di nav alavên ragihandina Kurdî de girtiye.

Xamo heya roja îro nêzîkî hezar nûçe û nivîs di bloga xwe de weşandine, gelek nivîsên wî jî di malperên Kurdî de têne weşandin.

Blogerê Kurd li ser jiyan û serpêhatiyên xwe diaxive, li ser rojeva Kurdistan û Tirkiyê gelek nivîs û analîzan diweşîne, her wiha her demekê pêkenînan dinivîse û nivîsên xwe bi gotinên pêşiyên Kurdan dewlemend dike.

Zinarê Xamo bi weşandina her nûçeyk, nivîsek an pêkenînekê rûpeleke kurdî li di toreya înternetê de zêde dike, ev jî sûdek li bikarhênerên înternetê dike  yên ku bi riya motorên lêgerînê (Google, Bing, Yahoo..) li berferhiya agahiyan digerin.

Me bi boneya derbasbûna sê salan li ser damezrandina bloga “Hindik – Rindik” çend pirsan ji birêz Xamo kirin, ew jî bi dilxweşî  bersiv da me.

Em tevahiya hevpeyvînê  tevî wêneyan siba diweşînin.

Li benda me bin…

Read Full Post »

Older Posts »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 513 other followers

%d bloggers like this: