“Planet Kurdistan” li pêşangeha navnetewî ya Venezia (Foto û Vîdyo)

AVESTA / Îtalya – Ev cara yekemîne di dîroka pêşangeha navetwî “Biennale di Venezia” ku têde berhemên çanda netewk bê welat tê pêşkêşkirin.

Biennale di Venezia navê pêşangeha navetewî ya ku her dusal çanda netwekî pêkêş dike û bi cîhanê dide nasîn.

“Planet Kurdistan” di 6 tîrmehê de bi amdebûna 5.000 kes, di nav wan de Leyla Zana hebû û her wiha gellek siyasetmedar û hunermendên kurd beşdar bûn.

Çalakiyên “Planet Kurdistan” wê heya roja 22 mijdarê bidomin.

Di “Planet Kurdistan” ku li kilîsa San Leonardo hatiye bi cih kirin ne tenê tabloyên şewekarên kurd û xebatên wan hatine li darxistin, her wiha hem di hundirî kilîsê de hem jî li meydana kilîsê gellek çalakî tên sazkirin, di hemû weran de (Konsertên mûzîkê, wêje, nîqaş, , şano, sînema û defîleya modayê…hwd).

Nîvîskarê Îtalî û yek ji edîtorên pirtûka “Planet Kurdistan” Giovani Giacopuzzi di derbarê lidarxistina “Planet Kurdistan” dibêje: “Biennale di Venezia pêşangehek navnetwî ye ji bo pêşkêşkirina çanda dewletan. Belam lidarxistina vê pêşangehê ji bo miletek bê dewlet ku bikaribe çanda xwe bide nasîn gavekî pir wêrek e  ji hêla beledia Venezia yê”.

Di amadekirina vê pirtûkê de gellek navdarên cîhanê hevkarî kirine wek:

Şanoger, sînarîst, helbestvan, lîstîkvan, derhêner,  xelatgirê Nobel (2005) û siyasetvan brîtanî : Harold Pinter

Şanogerê Îtalî û xelatgirê Nobel (1997) û : Dario Fo.

Romannivîsê Fransî û xelatgirê Goncourt (1993): Amin Malouf

Romanivîsê Çîkî: Mîlan Kundera.

Rexnekarê siyasî û Ronakbîrê ereb: Edward Saîd:

Serokê Sinn Fein: Gerry Adams

Di “Planet K” de şeş nîvîskar ji Welatê Bask jî hevkarî kirine.

* Di vîdyoya ku em li jêr diweşînin  hûn dikarin çalakî û merasima vekirina  “Planet K” temaşe bikin.

– Di vîdyoyê de hemû siyasetvanên kurd axaftina xwe bi kurdî dikin, tenê Parlamentera DTP birêz Emîne Ayna bi tirkî axaftinê dike.

– Weke li gellek deran li Europayê alîgirên PKKê sloganên, ne di cihê xwe de, dibêjin.

–  Yek ji edîtorên pirtûka “Planet K” rojnamevan Orsula Casagrande di derbarê çalakiyên “Planet K” axaftinê dike.

– Piştre Hunemendên Kurd di derbarê xebata xwe de diaxivin, navê wan jî:

Huseyîn Îşik, Mîrê Hêkan, Mûnîra Malikî, Bahar Malikî, Rêbwar Seîd, Azad Nanakelî.

AVESTA – Zinar Ala


Têbînî: Hûn dikarin serdana malperê bikin ji bo temşekirina  mersimên roja vekirinê û wêneyên ku di malpera PLANET KURDISTAN hatine weşandin.

FOTO Û VÎDYO

PLANET KURDISTAN (Ji malperê hatiye wegirtin):

Planet Kurdistan, azmûnxaneyek e ji bo dewlemendkirina nêrîn û projeyên derbarê çand û nasnameya Kurdî. Ev piroseseke ku nêrînên hevbeş, ji bo kû bikaribê nunertiya hemû cûdahî û pirsgrêkên gelê Kurd bike. Planet Kurdistan, bibê bingeh ji bo pêşerojeke hevbeş.

PLANET K, platformek e înternêtiye. Bi rêya malpera xwe ya fermî http://www.planetk.org xebatên xwe ji raya giştî re aşkire dike. Her weha nawendek e di nav 53-pêşengeha nawneteweyi hunerî- Venice Biennale, li San Leonardo li Venice jî cîh digirin.

Bi hevkarîya hevbeş a mîmaran, dizayneran û grafîkeran Rebiennale, San Leonardo dibe ezmûnxaneyek ku di nav de hunermendên kurd- û bi hevkarîya Open Call, hemû kesên ku dûxwazin alîkarî bikin- dikarin hevûdû bibînin û nêrînên xwe bi hevûdûre parve bikin. Ji bo plansaazîyeke hevbeş a nasnameyeke çanda kurdî weke bingeheke hevbeş ji xwe re bi afirînin.

Venice Art Biennale, yek ji platformeke herî bi prestîje û saziyeke navnatewî ku ji bo hunera serdem, navendeke ku di nav da pêywendiya navbera huner û nunertîya neteweyi bi şêwazeke komplêx û bi awayekı berfireh digêhêjin hevûdu. Her welatek dikare bi serê xwe hunermendên xwe yên herî baş hilbijêrin ku nûnertiya pêşketinên hunera welatê xwe bikin. Di wê çarçovê de nunertiya hunera gelekî bêwelat, bi wateya proseseke xweserî ye. Divê huner ne wekî lîstokêk bê dîtin, belkî pêwîste kû weke îlhamek ji bo prosesa xwe nasandinê bêdîtin.

Armanca PLANET K, giştina platformeke nû ye ji bo diyalog, danberhevî û berhemderanîn di nav hunermendên Kurd de ku li her çar parçeyên Kurdistanê dijîn, wek Iran, Iraq, Suriye, Tirkiye û herweha “beşa pêncemîn” ku kurdên diyasporayê nûnertî diki beşdarî bibin.

Hejmara Kurdên diyasporayê ku li rojawayê Europayê dijîn, yek mîlyon û sêsed hezar in. Du hefteyan berîya ku Biennale bê vekirin, hunermend, fîlosof, dizayner, komelnas, rojnamevan û hwd. hemû kesên ku daxwazîyek e wan heye, ji bo dariştina prosesa fikrên hevbeş, bi hev re dikarin gotûbêj li ser sê pirsên bingehî bikin ku sentêza potansîyelê pêşeroja gelê Kurd e: Nasname, sînor û ziman.

Nasname

Hewildanên rewşenbîrên Kurd, ber bi nasnameyeke diçin ku bandora şer, penaberî û derkirina bi darê zorî li ser heye, û di heman demê da dikare wan jî derbaz bikin. Hewlên ku di nav nasnameyekî sergirtî da derdikevin pêş ( bi taybet li Tirkiyeyê ku dewlet bi awayekî sistêmatîk nasnameya Kurdî difetisîn in) û nasnameyeke germ ku bi hezaran Kurdên penaber his dikin, ber bi daxwaziyek ji bo nasnameyeke zîndî diçin. Nasname wekî biranîn, gotûbêj û bi hevûdu guhertin.

Sînor

Kurdistan, herêmek e ku bi çend sînoran nehatiye dor girtin, hatiye dabeş kirin.

Navçeyek e ku buye çar parçe û ji yek neteweyekê pêk tê kû her roj sînorên wê ji aliya hezaran kesên ji şer, bindestî û hejarî direvin û tên derbaz kirin. Ev sînor, fîzîkî, ziman an kulturî ne. Lê belê ev sînor dikarin bibin mirovî jî. Her wiha Sînor wisa dikin ku bênavber asta jinê dibe hevwelatîya dereceya dudu.

Ziman

Li proseya damazrandina Planet K, em bi heft ziman û zaraveyên cuda, li gel hevdû diaxifin: Soranî, Kurmancî, Tirkî, Italî, Înglîzî, Fransewî û Elmanî. Ziman şêwazeke ku em weke amûrekî tekoşînê, bi taybet li welatên weke Tirkiye ku ziman hatîye qedexe kirin û fetisandin dibînîn. Ziman ji bo peyamên nû yên pêşerojê amûrek e (wasite). Ziman tê wateya ku hemû kes bikaribin nêrînên xwe bi şêwazekî azad bêjin. Ji bo bikaribe bingehekî baş ji pêşerojê re biafrîne gelêk girînge ku mirov bikaribe derbazîya xwe bêje. Di heman demê da nabe ku cudahbûna weke dîrokek e qirêj mirov lê binêre, divê weke dewlemendiyekê bên dîtin.

53-hemîn pêşengeha hunerî ya nawneteweyî, Fare Mondi/Making Worlds, îlhama (havin) prosesa bihevûdûre girêdanê ye. Ne girêdanek e bi kulturêke fermî hatîye damezrandin, ne kulturêke dewletî, bi awayekî girêdanêk e bi esasê beşdarbuna ku herdem tê guhertin û herdem ji bo wergirtina bandorên nû û îmkanan bo pêşxistina pêşerojê vekiriye. PLANET K, ne tenê pêşengeheke hunerî ya navneteweyî ye, lewra platformêkî hevbeş e, ji bo xeyal, hêvî û nêrîn têda bijîn. Gerdûneke nuye.

KURDISTAN:

Tu caran li Kurdistan ê yekbunek e siyasî ya netewî çênebûye. Heger ku piraniyên mirovan di Kurdistanê de dijîn, bixwazin peymana Sewr ê (1920) daye nîşandan kû derfetên Kurdistanek e serbixwe li herêmê heye. Peymana Lozan ê (1923) ev hêvîyên Kurdistaneke serbixwe kêm kir. Bi peymana Lozan ê dabeşkirina Kurdistanê ( nawçeyek pir bi neft, av û çavkaniyen dinên xwezayî) li navbera dewletên Tirkiye, Iran, Iraq u Suriye hate parve kirin. Bi demê re daxwaziya Kurdan ji bo dewleteke serbixwe hatiye guhertin û li şuna wê lêgerînek ji bo otonomî yê ku gelêk caran weke ceribandinekê pêşketiye/pêşdikeve. Di hefteyên derbaz buyî de, cara yekemîn, mijara konfransa aşitîyê li herêma otonomi ya Başûrê Kurdistanê, hate gotûbêj kirin. Tête gotin ku armanca konfransê ev e: Hemî aliyên ku girêdayî pirsa Kurdî ne, bi taybetî jî ku Kurd li Tirkiyeyê di asteke dijwar de dijîn bên ba hevûdû.

//

Advertisements

Şîrove û nêrînên we

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s