Em têne kuştin!

Loga femenîn

Hêvron Amkî – Weke her sal 2013an jî ji bo jinên kurd saleke tarî bû, nûçeyên xweşewtandin û xwekuştina jinan, kuştina wan li ser destê hevser an jî endamên malbatên wan li seranserî Kurdistanê bi dawî nebûn. Sala 2014an jî bi çend bûyerên xerab despêkir, piştî sersalê bi rojekê medya ragihand ku keçek 17 salî bi navê (Z.E) li Silêmaniyê xwe xeniqandibû. Di 6ê mehê de jî desdirêjiya kolektîv, wek ya li Hindisitanê çêdibe, li keçikeke 16 salî li Hewlêrê rû dabû. Berî çend rojan jî zaroka dayîk Kader Ertan (14) ya ji Sêrtê, ku di 12 saliya xwe de hatibû zewicandin û di 13 saliya xwe de bû dayîk, di mala xwe de kuştî hate dîtin yan jî “xwe kuşt” li gorî ku malbata hevsera wê ji dozgeriyê re îdîa kiribû.

Li Rojava jî bi ser êşa şer, revandin û embargoya li ser herêmên kurdî jin di hundirê civaka me de rastî kuştin û lêdanê tên. Ji Dêrîkê heya Efrînê jin rastî tundiyê tên.

Deshilat û rêxistinên kurdî li van herêman ti xebateke berçav ji bo kêmkirina rêjeya tundiyê nekirin. Medya gellek haletên tundiyê ragihandin, di Mijdara borî de keçeke 17 salî bi navê Dozîman Xelo li Amûdê ji aliyê kesekî ji malbata xwe ve hate kuştin. Jineke din ji Kobaniyê jî ji ber kotekên hevserê wê bi nexweşiya bêheşiyê ketiye. Li Efrînê çîrokeke trajîk ya jineke 65 salî derket holê, ew jin (X.E)  di yazde saliya xwe de ji aliyê bavê xwe de bo zilamekî 65 salî hatibû firotin ji ber ku bavê wê di lîstika qumarê de zirar kiribû û keça xwe firto ji bo dayîna deyna xwe. Piştî 9 salan zilamê X.E dimre lê birayê wî zilamî destdirêjiya  wê dike û ducanî dike, di ancamê de keçek wê dibe û piştî 7 salan keçika wê jê distînin û wê diqewitînin. X.E vedigere ba malbata xwe, lê malbat wê didin kalekî 90 salî ya ku piştî çend salan dimre û X.E neçar dimîne ku careke din vegere mala bavê xwe. Lê malbat vê carê jî naxwaze wê bihewîne ji ber vê yekê jî X.E niha doz li malbata xwe vekiririye û mafê xwe ji mîrasê dixwaze.

Jinên kurd rastî tundiya derûnî jî tên, ev celeba tundiyê jî li ser jiyana jinan bandoreke xirab dihêle.

Derbarê tundiya derûnî jineke bi navê Jîn* ji Rojava ku niha li herêmê Kurdistanê peneber e çîroka xwe ji min re wisa tîne ziman: “12 sal in ku ez bi pismamê xwe re zewiçî me û sê zarokên me çêbûn, pir caran em digihîştin qonaxa berdanê, lê herdem min digot na, ezê ji bo zarokên xwe li berxwe bidim. Di dema dawî de pirsgirêkên me mezin bûn û nema dikarim bi wî re jiyanê bidomînim.” Ev bûne sê meh in ku jîn ji hevserê xwe cuda bûye lê di heman demê de ji dîtina zarokên xwe mehrûm bûye. Axaftina Jînê bi rêya telefonê tevlî girî dibe û bi dengekî lewaz derdê xwe wisa vedibêje: “Ji ber dûrbûna zarokan ez rojê hezar carî tême kuştin. Ew nikare zarokan xwedî bike, tenê dixwaze min ceza bike.” Jîn ne tenê derdê dûrketina zarokên xwe dikişînê, lê belê civaka kurdî jî derdên wê hîn zêde dike û wê ji ber biryarê berdanê gaznican jê dike: “Dibêjin ger tu ji zarokên xwe hez dikî, vegere ji mêrê xwe re û derdê wî ji bo xatirê zarokên xwe bikşîne. Civaka me tenê loman ji jinan dike, herdem yên şaştiyan dikin em in û divê em hesabê bidin.”

Jina kurd bi ku ve here ji tûndûtûjiya zilamê kurd rizgar nabe. Li Ewropa jî digel hebûna yaseyên parastina mafên jinan salane mirov çîrokên kuştinên jinên kurd di medyayê dixwîne. Li gor malpera almanî “Ehrenmord” ku haletên kuştinên jinan dokumente dike, di sala 2012an de bi kêmanî 8 jinên kurd li almanye ye hatine kuştin.

Bi kurtî sal derbas dibin û ti pêşektineke diyar di rewşa jina kurd de rûnade. Em têne kuştin û kuştina me hîn nebûye xemeke civakî ne jî netewî. Mixabin emê hîn bêne kuştin, emê hîn rastî êşkenceya derûnî û tundiya fîzîk û devkî werin û siyasetvanên me jî wê dîsa di roja 8ê Adarê de ji medyayê re sloganan dubare bikin wek “Jin nîvê civakê ye” û “Jineke azad civakeke azad”.

* Jîn: Nav guhertî ye.

Têbînî: Ev nivîs di hejmara 232an ya rojnameya Rûdawê di meha çileyê de hate weşandin

Advertisements

Şîrove û nêrînên we

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s