Feeds:
Posts
Comments
Ji çepê: Mohamad Bermo, Selîm îdrîs û Ehmed Elnimê / Rûdaw

Ji çepê: Mohamad Bermo, Selîm îdrîs û Ehmed Elnimê / Rûdaw

Hefteya borî şandeyeke ji opozîsiyona ereb li Sûriyê serdana Madrîdê kir û hevdîtin ligel wezîrê derve yê Spanyayê José Manuel García Margallo kiribû bi hêviya ku arîkariya aborî û lojestîk werbigre ji bo piştgiriya şerê li dijî rejîma Esed. Li ser serê vê şandê jî serokê berê yê Artêşa Azad doktor general Selîm Îdrîs bû. Îdrîs ligel du kesayetiyên din ji opozisyonê beşdarî panelekê bû ku li Mala Erebî hatibû lidarxistin.

Profesorê berê ya Akdemiya leşkerî li Helebê di axaftina xwe de behsa ew mercên dijwar yên ku Artêşa Azad têde şer dike kiribû digel kêmbûna arîkariyan ji derve “Pêdiviya me bi arîkariya bira û hevalan heye, pir mixabin em li bendê arîkariyê ji yên din dimîninn û em nikarin sûd ji jêder û sermiyanên welatê xwe werbigrin”.

Piştî Îdrîs efserkî bi navê Ehemd Elnimê agahî derbarê deskeftiyên dawî yên şervanên opozîsiyonê di eniya şer ya li başûrê Suriyê de axivî û şanaziyê bi nebûna îslamiyên tund li Derayê kir “Ya herî pêwîst ku dixwazim bêjim ku li ba me DAÎŞ [Dewleta Îslamê li Îraq û Şamê] nîne, hebûna Eniya Nusrayê jî gellek kêm e”. Sedemên vê yekê jî li gorî Elnimê “Welatê Urdunê bû yê ku sînorên xwe bi şev û roj kontrol dike û rê li pêşiya şervanên tundrew digre.Her wisa ji ber ku rêjeya xwendinê li ba me ya herî bilind li Sûriyê ye û her wiha ji ber başbûna rewşa aborî ya xelkê herêmê”.

Li kêleka herdû serkirdeyên Artêşa Azad kesayetiyek polemîk rûniştibû, ew jî parlementerê berê yê Sûriyê Mohamad Bermo bû, ku niha berpirsê bîroya siyasî ya partiya Geşpêdanê ye, û li gorî hin çalakvanên sûrî bi nêzîkbûna xwe ji rejîma Baasê re tê naskirin.Gotûbêja derbarê Kudan bi rêya pirsên cemawerê panelê rûda. Derbarê pirsekê li ser nêrîna hersê beşdaran sebaret xweseriya kurdî li Rojava, tenê Bermo axivî û bi du gotinan wiha nêrîna xwe da “Li ba me kêşe nîne ku serokê komarê kurd be, em naxwazin ku hestê cudaxwaziyê hebe û em ji bo yekîtiya Sûriyê dixebitin”.

General Selîm Îdrîs li Mala Erebî

Di nav cemawer de jî welatiyek ji Kobanê hebû, wî bi êş behsa mercên dijwar ku niha herêma Kobanê têde derbas dibe ji ber birrandina avê û elektrîkê li aliyê rêxistina DAÎŞê, ya ku Kobanê ji sê aliyan dorpêç kiriye “Artêşa Azad û Koalîsyona Sûrî jî xwe nelivandine, yanî em dixwazin zanibin Kobanê girêdayî Sûriyê ye yan na, rola Artêşa Azad çi ye?”. Dr. Selîm Îdrîs wiha bersiv da: “Eyn El-Ereb [Kobanê] perçeyeke giranbuha ye ji Sûriyê û erkê Artêşa Azad ku wê ji DAÎŞê biparêze. Lê pirsgirêk kêmbûna derfetan e, gellek caran şervanên me bê fîşek dimînin. Me biriyar stand ku em li dijî DAÎŞê şer bikin, û em bi hêvî ne ku hikûmeta demkî piştgirî û arîkariyê bide Eyn El-Erebê, ezê niha piştî vê hevditînê ligel serokê hikumetê biaxivim ta ku arîkariyeke lezgîn ji Eyn El-Erebê re bişîne û em lêborînê dixwazin ji ber nepêkanîna erkê xwe [li Kobanê]”.

Derbarê pirseke din sebaret rola Tirkiyê di şerê sîvîl de li Sûriyê Îdrîs axivî û spasiya Tirkiyê û Erdogan kir “Komara tirk ya bira, ev welatê dilovan ku hemû deriyên xwe ji me re vekirin. Ez spasiya birayên xwe yên tirk dikim nemaze kekê comerd Erdogan yê ku li ser Şoreşa Sûriyê kêm nekiriyie”.

Shakira û Piqué di konserekî de li Barcelonayê 2011

Shakira û Piqué di konserekî de li Barcelonayê 2011

Shakîra bi daxuyaniyên xwe yên dawî derbarê têkiliya xwe bi listîkvanê tîma Barcelona F.C Gerard Piqué rê da çapemeniya spanî ku behsa diyardeyeke nû di nav jinên navdar de li cîhanê ku dikevin bin deshilata zilamên xwe. Navdartirîn rojnameyên spanî El País û El Mundo behsa sertewandina stêrkên cîhanî di têkiliyên xwe de ligel heval û hevserên xwe.

El País sebaret ev diyardeya ku di nav jinên navdar de rûdaye weke “Sîndroma Shakîrayê” bi nav dike, rojname radighîne ku îro di 2014an de hîn jin hene digel ku serkeftinên mezin bidestxistine, lê emrên zilamnên xwe dipejrînin û xwe kêmtir dibînin “Ew jin in ku dikarin bi mîlyonan CDyan bifroşin û xelatan werbigrin, jinên ku alên rêxstinên nehikûmî hildidin û diçin welatên nepêşketî ji bo piştgiriya wekheviya civakî, lê piştre li ser asta kesayetî girîngiyê didin ew pêdiviya ku ji aliyê hevalên xwe bên kontrolkirin. Ku ji wan re sînoran xêz bikin, çi bikin û çi nekin, heya asta ku [ev jin] şanaziya xwe bi vê yekê dikin”.

Di hevpeyvîneke xwe de ya derbarê belavkirina Cdya wê “She Wolf” (Jina Gur) ku têde piştgiriyê jinan kiribû Shakira gotibû “Em di civakekê de dijîn ku xewnên di hundirê jinan de diçewsîne…, jin di vê jiyanê de divê barên giran hildin, barên wan jî ji yên zilaman girantir in”. Lê di meha sibata borî de Shakîra ji radyoyeke amêrîkî re axivî û weke jineke bêhêz û nexwedî biryar xwe nîşan dabû, wê gotibû ku Piqué xeyûr e û hez dike her tişt di bin kontrola wî de be “Gerard nahêle ku ez vîdyoyan ligel mêran çêbikim, ew kesek pir kevneşop e”.

Ji çepê: Carla Bruni, Shakira û Miranda Kerr

Ji çepê: Carla Bruni, Shakira û Miranda Kerr

Herdû rojnameyên spanî çend mînakan didin ser wan jinên ku kar û xebatên xwe rawestandine an jî kêm kirine ji bo ku têkevin xizmeta zilamên xwe. Ji van nimûneyan jî dengbêj û moldela îtalî Carla Bruni ye, ya ku çalakiyên xwe rawestandibû ta ku dema xwe ji bo serokê berê yê Fransayê Nicolas Sarkozy re vala bike “Ez burjwazî me, ji jiyana malbatî pir hez dikim, ku ez rojana heman titşan bikim, niha pir dilxweş im ku hevserkî min heye” Carla wisa di hevpeyvîneke xwe de gotibû.

Her wiha Miranda Kerr, modela austuralî ya ku di 2013an de modela herî buha bû di cîhana modayê de û ya ku bi awakî çalak piştgirirya rêxstinên mirovî weke Xaça Sor û Children International dike, ew jî weke jinek sertewandî tê dîtin, Kerr derbarê têkiliya wê bi hevalê xwe re gotibû “Ez hinekî kevneşop im û bawer dikim ku pêwîst e zilam bibe zilam. Dibe jî ez zêde kevneperest bim, lê mêr hest bi girîngiya wê yekê dikin ku tu arîkariya wan bixwazî, li şûna ku biramin ku tu bi xwe dikarî tiştan bikî” .

Foto: Jesús Monroy

Foto: Jesús Monroy

Berî deh rojan li bajarê ku ez lê dijîm pêşangeheke wêneyan hate lidarxistin, di vê çalakiya hunerî de  nêzîkî 50 wêneyan hatin nîşandan, wêneyên kesên ku li vî bajarî dijîn û dixebitin, ku têde karker, hunermend, werzîşvan, profesor, firoşkar, qeşmer, nivîskar, medyakar, şanoger, derhêner û qeşmer hebûn. Di nav van wêneyan de navê kesekî derbas dibe ku weke penaberekî kurd xwe dinasîne.

Wêne jî wek hûn dibînin ya xwediyê vê blogê ye, ap û bavê min jî hatibûn roja vekirina pêşangehê, bavê min yê dilnexweş wê hêvarê xwedî rûyeke liken bû û tiştê ku herî hezkiriye di retrata min de ku li jêrî wê peyva “Kurd” hatiye danîn. Li pêşangehê xwarin û mey  hatin danîn, konserek jî hebû, lê em pir neman û em zû vegeriyan mal.

Piştî hefteyekê min wênekêşê ku wêneyan çêkiribû dît, li dawiyê  wêneya te ya serketî bû, min jêre got: Pir baş e! lê wêne bi çavê te hate kişandin, ew ya te ye.

Ala Kurdistanê li Donostia

Ala Kurdistanê li Donostia

Di roja 20ê Adara borî de şaredariya bajarê San Sebastianê (bi zimanê baskî Donostia) bi mebesta pîrozkirina Newrozê û nîşankirina piştgiriya gelê bask bi gelê kurd re ala Kurdistanê danî ser façada şaredariyê. Di heman wê rojê de şarederê bajarê Bilbao Iñaki Azkuna, yê ku xelata baştirîn şaredarên cîhanê wergirtibû, jiyana xwe ji dest dabû. Lê Ala Kurdistanê li ser dîwara şarederiya Donostiayê ma û şîniya fermî nehate girêdan. Di rewşên şînîya fermî de li hemû şaredariyên Spanyayê ala dewletê heya bilindahiya nîvê stûnê hesinî tê hîştin. Çapameniya spanî jî heya vêderê bêdeng mabû.

Di roja 23ê Adarê de jî yekemîn serokwezîrê demokrat li Spaniyayê Adolfo Suárez jiyana xwe ji dest dabû, Suárez weke endezyarê prosesa veguhestina Spanyayê ji dîktatoriyê bo demokrasiyê dihat naskirin, ji ber wî Spanyayê tevde di şîniyê de bû. Lê Şaredariya San Sebastianê şîniya fermî bi daxistina ala Spanyayê heya nîvê stunê pêkneanîbû. Partiyên opozisyonê yên li şaredariyê êrîş birin ser şarederê Donostiyayê Juan Karlos Izaguirre û partiya wî Bildu yê nêzîkî tevgera Çepên Netewperest li Welatê Bask. Partiyên Gel û yê Sosyalistî (partiyên sereke li Spanyayê) daxwaz kirin ku Bildu şîniya fermî ya ku ji aliyê hikûmeta Spanyayê hatiye ragihandin pêkbîne. Lê Bildu daxwaza wan piştguh kir û weke tiştekî “negirinîg” binav kir.

Rojnameya spanî El Correo di nûçeyeke xwe de bi navê “Şaredarê San Sebatianê Kurdistanê bi bîr tîne, Azkuna û Suaréz ji bîr dike” radgihand ku partiya sosyalîst ya Welatî Bask rexne li helwesta şarederê Donostiayê dike yê “Ku ji aliyekê piştgiriya xwe dide Kurdistanê bi rêya pîrozkirina roja xwê ya netewî bi rêya danîna Ala Kurdistanê li ser façada şaredariyê û ti senyaleke xemgîniyê ji ber mirina şarederê Bilbao Iñaki Azkuna nedabû”. Ev polemîka şîngirêdanê û bilindkirina ala Kurdistanê di gellek rojnameyên spanî de hate gotûbêjkirin.

Ev ne cara yekemîn e ku çapameniya spanî êrîş dibe ser helwest û karên şarederê San Sebastianê Juan Karlos Izaguirre û partiya wî Bildu, di Mijdara sala borî de rojnameya rastgir ABC nûçeyek derbarê lidarxsitina “Konferansa Navnetew ya Şaredarên ji bo Aştiyê” weşandibû di bin sernivîsa “Bildu 100.000 Euro di rojekê de xerc dike ligel şardedarên ji Kurdistan û Felestînê” de. Di wê konferansê de şaredarên Amed û Batmanê Osman Baydemir û Serhat Temel, û herwisa hevseroka Encûmena Gelê Rojavayê Kurdistanê Sînam Mohamad amade bûn. Rojnameya navborî bi awakî negatîv behsa konferansê kiribû.

Hêjayî gotinê ye ku ev sala duyemîn e ku San Sebastian roja Newrozê bi hildana Ala Kurdistanê pîroz dike, sala borî şarderê vê bajarî çar niştecihên kurd li Spanyayê ku nûnertiya çar perçeyên Kurdistanê kirin vexwendin salona Şardeariyê ji bo pîrozkirina Newrozê.

Foto: Ajansa N`çeyan ya Hawarê

Foto: Ajansa Nûçeyan ya Hawarê

Meha borî tevgera Ciwanên Şoreşger yê bi ser PYDê ve xwepêşandanekê li Efrînê lidarxist ji bo şermezarkirina êrîşên çekdarên Dewleta Îslamê li Îraq û Şamê (DAÎŞ, li gorî kurtnavê wê bi erebî) li ser Herêma Kobanê û ji bo nîşandana piştgiriya xelkê Kurdaxê bi herêma Kobanê re. Di vê xwepêşadanê de gellek zarok û ciwan beşdar bûn, her wisa destgehên wek Saziya Zimanê Kurdî û Malbatên Şehîdan di vê çalakiyê de amade bûn.

Zarokan pankaretek hildabûn ku li ser wê bi erebî “Destê dirêjî Kobanê bibe emê bibirînin” hate nivîsandin lê di heman pankartê de bi kurdî “Destê…emê bişkînin” hatiye nivîsandin. Li ser vê pankartê jî wêneya qotkirina destekî bi kêrê hatiye danîn. Ne gengaz e ku zarokan ev pankart çêkirbin, pankartek ku bihna hovîtî û tundiyê jê difûre, qotkirina destan kar û şêwaza DAÎŞê ye ne ya zarokên Çiyayê Kurmênc e.

Li aliyekê din jî di şahiya Newrozê de ya ku ji aliyê du partiyên Encûmena Niştimanî ya Kurdî li Efrînê (Azadî û El Partî) hatibû organîzekirin zarokeke keç ya 6 an 7 salî bi navê Jîndar beşekî ji strana Şivan Perwer “Ya Star” weke helbest xwendibû, digel ku ji bo têghîştina peyvên vê stranê divê zanyaryên mirov yên derbarê dîroka Kurdan hebe lê mezinan ji bo Jîndara reben ev stran veqetandin û diviyabû ku wê vê stranê ezber bikra ji bo şahiya Newrozê, Jîndar li dawiya helbetsê bi hemû hêza xwe diqêre û ji kurdan re dibêje “bibin dewlet”. Piştre jî melodiyekê distre, li ser şêwaza xwepêşanderên “Şoreşa Sûriyê”, û têde bajarên Rojava û perçeyên din yên Kurdistanê bi nav dike û li paş navkirina her bajarekî dibêje: “Em bi te re ne heya mirinê”, “Kobanê, Qamişlo, Hewlêrê, Mehabadê, Amedê…em bi te re ne heya mirinê”.
Digel ku navê wê jî Jîndar e lê ji niha de wê fêrî têgehên cangorî û û mirinê dikin, dem wê were û ev zarok wê hêdî hêdî bizanibe çi bi serê gelê wê hatiye, ya girîng ku zarotiya xwe bijî di vê demê de.

Hêjayî bibîrxistinê ye ev bûn sê sal in ku tevahiya rêxstin û partiyên kurdî li Rojava zarokan di xwepêşandanên xwe de bikartînin ji bo derbaskirina nameyên xwe yên siyasî, zarokan bê ku wateya pankartan ku radikin, sloganan ku davêjin an jî stranên ku dixwînin bizanibin beşdarî çalakiyê siyasî û xwepêşandanan dibin. Gelo zarokên ku wêneya serokekî kurd hildidin li ser jiyan û xebata wî serokî çi dizanin?

Foto: Kurd Men for Equality

Foto: Kurd Men for Equality

Di 15 Nîsana sala borî de dadgerekî li bajarê Merîwanê ji bo cezakirina zilamekî ji ber tawana “Binpêkirinên malbatî” biryar dabû ku cilê jinan li wî bikin û di nav xelkê de bigerînin. Ji bo bicihanîna vê hukmê polîsa Merîwanê fîstaneke bi rengê sor li wî zilamî kirin û li ser beşê paşîn ji erebeya Toyotayê siwarkirin û di nav kolanên bajêr de gerandibûn.

Ji bo şermezarkirina hukma dadgeha rejîma Îranê grûpeke ji zilamên kurd pelikekê di Facebookê de bi navê “Kurd Men for Equality / Zilamên Kurd ji bo Wekheviyê” vekirin û têde wêneyên xwe bi cilên rengîn yên jinên kurd weşandin. Kampanyaya zilamên kurd di bin slogana “Jinbûn ne şêweyeke ji bo cezakirin yan jî biçûkxistina ti kesî ye” hatiye belavkirin, kampanyaya zilamên kurd û di medya cîhanî de jî deng vedabû. Her wisa ev kampanya bala listîkvan, dengbêj û nivîskara amêrîkî Rosario Dawson jî kişand ser xwe, li gorî nivîsekê ku li ser pelika kampanyayê hatiye weşandin Rosario piştgiriya kampanyayê kiriye. Di hundirê Îranê de jî bandora vê kampanyayê hîşt ku 17 endam ji parlemana Îranê ji wezareta Dadmendiyê re binivisînin ku hukma dadgehê “Biçûkxistinek ji jinan re ye.”

Niha jî rêxistineke ya mafê mirovan bi navê “Women’s Link Worldwide” biryara dadgerê Merîwanê li dijî wî zilamê kurd ji bo xelatekê kiriye namzet, doza bi navê “Fîsatnê Merîwanê” ji bo gilîkirina biryarên nedadmend dijî dozên girêdayî zayendan bûye kandîdata wergirtina xelata rêxistinê yê bi navê “Garrote”.

Teresa Fernández Paredes ku ew parêzerek ji vê rêxistinê ye ji Rûdawê re derbarê xelatên rêxistinê wiha axivî “Salane em du xelatan didin, yek bi navê Mallete ku em didin ji bo xelatkirina ew biryarên dadî ku wekheviyê pêktînin, û yekek din jî bi navê Garrote ku em didin ji bo ew biryarên paşketî û yên li ser bingeha dîskrîmînasyona di navbera zayendan de têne standin. Her wisa xelata gel jî heye, ew jî bi rêya dengdanan xelkê di malpera me de tê diyarkirin. Her kes dikare beşdarî dengdanê bibe, ev dengdan di roja 12 Gulanê de vedibe.”

“Biryara dadgehê dîskrîmînasyoneke li dijî kemîneya kurd de jî”

Derbarê nemzetkirina “Fîsatanê Merîwanê” ji bo wergirtina xelatekê parêzera spanî wiha nêrîna xwe anî zimên “Em dibînin ku biçûkxistina kesekî li pêşiya xelkê bi rêya lixwekirina cilê jinan kiryarekî ya dîskrîmînasyonê ye û li dijî prensîpa wekheviyê di navbera jin û mêran de. Cihê xemkêşiyê ye ku dadger ev biryar bistîne… Biryara dadgehê ne tenê dîskrîmînasyonek li dijî jinan e, her wisa em vê biryarê weke dîskrîmînasyonek li dijî kemîneya kurd de jî dibînin, gelê kurd li Îranê bûye qurban ji çewsandin û dîskrîmînasyonê re.”

Parêzer Teresa Fernández Paredes dibêje ku wan heya niha ti agahî derbarê navê dadger û navê dadgeha ku hukm dabû zilamê kurd bidestnexistine, Teresa hez dike bi rêya Rûdawê bang li wan kesan bike yên agahiyên wan derbarê vê dozê hebin ku ji wan re li ser navnîşana (info@womenslinkworldwide.org) binivisînin.

“Women’s Link Worldwide” rêxistineke navnetewî ya mafê mirova ne, ew ne ji bo qezenckirina aborî tevdigere, lê belê ew ji bo pêkanîna dadmendiyê di warê wekheviya navbera zayendan û her wisa ji bo pêşveçûna mafên jinan li tevahiya cîhanê têdikoşe. Nivîsgehên rêxistinê li Madrîd û Bogota jî hene.

Halabja aniversario

Hefteya borî roja 14ê adarê bi boneya 26mîn salvegera komkujiya Helebceyê çalakiyek li Navenda Dîrokan ya bajarê Zaragozayê hate lidarxistin. Di vê çalakiyê de xebata dokumenterî yê bi navê “Helebce, Jiyana Piştî Mirinê” hate nîşandan, ev jî yekemîn xebata dokumenterî ku derbarê vê komkujiyê li Spanyayê tê çêkirin. Dokumenter ji aliyê rojnamevanên televîzyona Aragonê Julián Flordelís û Eduardo Úbeda hatibû amadekirin. Her wisa nûnerê hikûmeta Herêma Kurdistanê li Spanyayê Daban Şadala û profesorê dîrokê û pisporê komkujiyên di sedsala bîstan de Enrique Bernad beşdarî vê çalakiyê bûn.

Dokumenter rastî eleqeyeke mezin ji aliyê çapameniya herêma xweser ya Aragonê hat. Rojnamevan Julián Flordelís êşa Helebceyê û vîna xelkê ji bo vejandina bajarê xwe bi van gotinan anîbû zimên “Piştî bombebarana kîmawî, jiyan li Helebce nemabû, dar, ajal û mirov mirin, avahiyên li wê bajarî jî bi dînamîtê hatibûn teqandin, bo sê salan jî jiyan li wî bajarî tunebû, digel hemû van êşan xelkê dîsa bajarê xwe avakir”.

Sala borî Julián û Eduardo bi mebesta şopandina rewşa li Rojava berê xwe dabûn herêmê lê qeder berê wan da Helebceyê “Di despêkê de me xwest ku em herin Kurdistana Sûriyê, me dizanîbû ku rewşa li wir ji aliyê çapemeniyê nayê şopandin, tenê ragihandin derbarê şerê di navbera rejîm û şervanên posozîsiyonê hebû. Lê sînorên ji aliyê Îraqê ve girtî bûn, derbaskirina sînor jî ne pêkan bû. Piştre me berê xwe da mijarekê ku me berê nas dikir lê li Spanyayê nenaskirî ye û wiha jî em çûn Helebceyê”.

Kamîremevan Eduardo jî derbarê ew tiştên ku li Kurdistanê pê mat maye wiha axivî: “Bi taybetî hêza gelê kurd ez mat kirim, di tevahiya jiyana xwe de li hemberî cîranên xwe şer kiriye, digel ku gellek êş kişandiye lê ew gelek mêvanperwer e. Ne tenê mêvandariya me kirin lê her wisa mêvandariya gelê Îraqê jî dikirin”. Derbarê kêşeyên ku rastî wê hatibûn di dema tomarkirina hevpeyvînên ligel xelkê Helebeceyê ya sereke ya ziman bû, Eduardo ev pirsgirêk wiha vedibêje “Kesên ku temenên wan jorî 35 salî ye kêm hene ku înglîzî zanibin, Julián jî bi erebî dizane lê kurdan digel ku zimanê erebî dizanin nedixwestin bi vî zimanî biaxivin, ew ji aliyê îraqiyan gellek êş kişandin û naxwazin bi zimanê wan biaxivin.”

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 482 other followers

%d bloggers like this: