Hêmen Kurdaxî reportaja Kawa Şêxî derbarê Festîvala Helbesta kurdî rexne dike

Hêmen Kurdaxî

Di 24. 10.2009-an de, li bajarê Bonn,ê yê Almanî Roja(Festîval) Helbesta kurdî(rojava) li derveyî welêt, bi amadebûna gurzek helbestvan, hunermend, rojnamevan, beşdar, lidarket.
Ezê têbîniyên xwe li ser rapora hêja Kawa Şêxê ya ku di derbarî vê rojê de nivîsî bû bidim.

- Di rapora xwe de -bêyî were têghîştin- ew hêja -Kawa Şêxî- êrişî Navenda YASA dike û wan bi tiştê nehatiye gotin tewanbar dike!!

„YASA û ew jî sazîk hiqûqiye lê dîsa jî alîkariya çalakiyên hunerî û edebî jî dikin, lê hêjayî gotinê ye ku gotina ku kak Arif Cabo li ser navê wana hate xwendin, diyar kir ku wana festîval li darxistiye, tevî ku ne wisa ye.“

Dîsa ev braderê me vedigere û wisa dibêje!!
„Û di programa televizyonek almanî de jî yê nûçegihînê televizyonê gotibû ev sê sal in ku YASA vê festîvalê li dar dixe, û ew jî ne heya dawî rast bû.“

Berî her tiştî ti Tilfizoyanan rapor li ser festîvalê neweşandin –wek ku te raghandiye- ya rast DW navenda Radio ya Almanî (beşê Erebî) têklî bi Kak Arif Cabo re kir û wî jî, hem wek serokê YASA  û hem jî weku karmendê wê saziyê (DW) raporek da û liser axifî. Gelo şaştî di ku de ye? Ma ne komîteya Festîvalê bi xwe jî alavên raghandinê vexwendeyî festîvalê kirine.  Li şûna tu û em jî bi te re bêjin spas ji bo te mala te ava, em dibêjin te derew kiriye (ne heya dawiyê rast) bi diblomasî!

Wek em li wir amade bûn kak Arêf Cabo di gotina xwe de negot, ku em(YASA) festîvalê lidardixin,( tevî ku ya rast ew e ku YASA lidar dixe ligel RAMAN û komîteya ku hersal carekê tên hilbijartin- û  got em û komela xwandekaran li Bonn,ê (RAMAN)-ewa ku te qet neaniye zimên!!!-  piştgiriya lidarxistina festîvalê dikin.

Tiştekî din jî, bûye çend sal ku festîval lidar dikeve, salekê jî tu ne di komîtê de bû, tu ji kûva dizanî ka kî pê radibe û kî çi karî dike!! Û ew wêrekiya ku tu pê Kak Arêf Cabo pê gunehkar dikî çavkaniya kî ye? Hêvîdar im komîteya festîvalê, agahiyên vî ciwanmêrî rast bikin.

- Dema merov raporê dixwîne, mirov dibêje; qey ev rapor liser şevek muzîk û stranê hatiye nivîsandin!! Û ev ne Festîvala helbestê bû, lê wek ku çawa hin helbestvanan xwe; li wêderê li serê hunermendan kiribûn bela!!

„Di nava helbestan de jî du hunermêndên kurd, jin, deng xweş milet geş kirin û xew ji ser çavan revandin, ew jî Evîna Welat ji Efrînê û Narîn şêxê ji bakurê Kurdistanê. Bi alîkariya kemana Elend Welat û gîtara Elend Seîd. (herdû jî Elend bûn û bi rastî jî elendên mûzîka  kurdî bûn)“

Ez liser vê xalê niha dirêj nakim, tenê dikarim vê bêjim: alavên muzîkê yên ku ji bo xwandina helbestan hatibûn pirogram kirin, me ti dengî xweş yê stranê nebîst û ne jî nedît û elendiya tikesî ji mera nehat xûya kirin!! Tevî em hêvî dikin ku(herdu Elend) di pêşerojê de, bi keda xwe bersivê bidin û bibin stêrkên hunerê, a din jî Xûşka hêja Evîna welat bi xwe got ku Elendê wê(şêr lawê şêra) cara yekê ku bi Kurdî li kemanê dide!! Te bi kîjan guh û hestî guhdarî kir hêja!! Dilxweşkirin baş e, lê di mala de, di navbera dostaniyê de ne bi nivîsandin û weşandin, jiber nivîsandin berpirsiyariyeke mezin e,û lêpirsînê bi xwe re tîne.

Ew braderê meyî hêja, di vêderê de jî weha tîne zimên:

„Televizyonên kurdî hatibûn vexwendin ji vê festîvalê re, lê mixabin wekû her sal kes nehat û tenê Roj Company bi alîkariya birêz Gandî Kendalî û Kawa Şêxê festîval qeyd kirin û nehiştin ku li ber ba here.“

Xweziya di vêderê de jî bihata aşkere kirin ku, kîjan Telvizyon û ji hêla kê ve hatibûn agahdar kirin, wê baş ba. Lê dixwazim di guhê te de vê tiştî bêjim:
Raghandin tiştekî baş e, Tilfizyon jî alavekî girîng e, lê helbest tiştekî din e, helbesta Ehmedê Xanî, Melleyê Cezîrî(bê goman te bi wan bihîstiye) ne bi xêra Tefizyonan û YUOTUBE ta roja îro mîna pirtûkên pîroz têne xwandin!! Helbesta bilind ya ku bi wijdan hatibe nivîsîn û her weha helbestvanê rast û ji xwebawer nabe heyranê raghandinê(tevî girîngiya wê) vê jî dibêjim: helbesta ku bi qasî pûşekeî xwe liber Bayî negre; ti tomarkirin dê nikaribe wê biparêze.

Di vê xalê de jî weha tîne zimên:

„Komîta festîvalê ya ku ji pênc kesan pêk dihat: Arşevê Oskan, Keça Kurd, Alî Cafer, Xunav û Qado Şêrîn. Hewildanên xwe kiribûn ku festîvalek ji ya par serkeftîtir li darbixin û di hinek xalan de bi serketin, lê di hinek xalên din de de jî lawazî derket.“

Rêzgirtina me ji bo herkesekî heye, bi taybetî jî, ji bo van kesan ku ked dan û bi vê stûbariya pîroz rabûn, wan heya ji wan hat karê xwe birin serî –tevî hin kêmasiyan, yek ji wan di derheqa min û xwandina gotina YASA de bû min li wir jî anî zimên- lê dîsan jî mala wan ava be. Lê di vêderê de pirsek: ka ji boyî ku „festîvalek ji ya par serkeftîtir li darbixin“ hewldanên wan çi bûn? „hinek xalan de bi serketin“ kîjan xal bûn? gelo yên stran û mûzîkê bûn!! hinek xalên din de de jî lawazî derket.“    Bê goman ew xal jî xala xwandina helbestan bû! 

„Piştî gotina YASA, komîta festîvalê gotina xwe xwendin, gotina wan Alî Cafer xwend, moralekî mezin tê de hebû, her weha hinek gazin û daxwazî jî kirin ji bo xwedî lê derketina li vê festîvalê di salên pêşiya me de.“

Em di vêredê de nabêjin, ka çi têkliya helbestê – wek ku Helbest- bi bilindkirina moralê re heye!! Gelo me amadekariya xwe û çûna şerekî dikir an em hatibûn li pêlên hest xeyala helbestvanên kurd guhdarî bikin!

Pêdivî bi raghandinê, tomarkirinê, nivîsandina raporan heye, lê dema ev alavên navborî bibin sedema stûxwarkirina rastiyan û belavkirina tewanbariyan, pêwistiya bi van alavan namîne.

Hêja: gelo  ma hûn li  derê de rast dibêjin:  „Helbestvanan dest bi helbestên xwe kirin, kevin, nû, klasîk tevlîhev bûn. Lê kêm helbestan bal kişandin.“

Helbestvanên ku helbestên xwe xwendin ev bûn wek ku we lê pêhev rêzkirine:

„Azer Osî, Can Kurd, Gulistan Haco, Dilyar Dêrikî, Dîlan Zêbo, Husên M. Hebeş, Hêmin Kurdaxî, Kawa Şêxî, Lava Derwêş, Jan Dost, Merwan Osman, Mizgîn Hesko, Nezîr Palo, Nedîm Yûsiv, Serhan Îsa, Xebat Şakir.“

We ev nav dane pê hev, ku li wê derê helbestên xwe xwandin, dibe jî hin ji hinan cûda nivîsî bûn kêm zêde ast ne wek hevbûn-ew jî gelmperî ye- lê ji ber ku ev Festîvala helbestê bû û we rapor liser nivîsiye, xweziya we bigota vê canikê an jî vî ciwanmêrî ev helbest xwand û vayî an vayê jî melbest xwand! Lê bi vê şêweyî ku we aniye zimên ez şaş dibînim û gotinek weha giran dibînim. Bejnine  bilind û helbestvanin girîng amade bûn û helbestên xwe xwandin, tevî rêzgirtin ji tevan re, Ezê Husên Hebeş mînak bînim ji ber te wêneyê wî jî di nav wêneyan de ne weşandiye, ew di vê salê de, Di girîngtirîn Festîvalên Navneteweyî ya Kolombiya de amade bûbû… û hêjî li ser rêya hin festîvalên navneteweyî ye, ma çê dibe tu liser Festîvalê raporekê binivîsî û hema bibêjî kêm helbest hatin xwandin!! 

Gelek birûsknameyên pîrozbahiyê ji gelek sazî û kesayetan gihan ber destê komîtê û ew ji aliyê pêşkêşvan Arşev ve hatin xwendin ji wan:

1. Dezgeha Semakurd li Dubei, birêz Arif Remezan.
2. birêz Hozan Emîn, berpirsyarê malpera Semakurd.net.
3. Hunermend Şivan Perwer.
4. Malpera Avestakurd.
5. Malbata Cegerxwîn.
6. Komîta Amadekar ya Mehrîcana Helbesta Kurdî ya Çardemîn ji rojavayê Kurdistanê
7. Nivîskar Heyder Omer.
8. Nivîskar Silêman Azer.
9. Nivîskar Ezîz Xemcivîn.
10.Ibrahîm Ibrahîm.
11. Partiya Yekîtiya Demoqrat.

Her bijî û mala te ava ku te rêzgirtin da van sazî û ciwanmêran ku te navên wan, pîşe û karê wan aniye zimên. lê gelo ew partiya ku te li herî dawî bi nav kiriye kîjan partiya ye, dema partiyek ji festîvalekê re birûskekê dişîne bêgoman ji bo piştgirî û destguvaştinê ye,  rêzgirtin e,  ya baş ew bû ku, we nav rast û bi temamî danî ba an jî te qet nenivîsîba.
Li dawî tiştekî hêvî dikim, li şûna ku tu li her ciyekî bi şêweyekî belav dikî, mînak (welateme, gemyakurda) ya baş ew bû ku te lêborîna xwe ji kak Arêf Cabo wek kes û hem jî wek serokê YASA her weha ji helbestvanan û xwandevanan bixwazta.

hêvîdar im ku, em rojekê çand û wêjeya Kurdî di rojeke ronak de bibînin.

Min jî wek Berpirsiyarê(YASA)yê Çandî di Festîvalê de, Ev gotina kin xwand lê hêja Kawa Şêxî ne ew dît û ne jî ew bihîst!

Komîteya amadekar
Beşdarên hêja

Bi hezarê sala ye, ji roja ku mirovan mirovatiya xwe naskirî ye, ew mirov û ew Mirovatiya, ji bo naskirina hêlên xwe yên tarî û ne diyar ( wek evîn, tirs, xewn, hêvî, hest, bîrêkirin…hwd), li xwe digere,  ew lêgerîn û tirs û evîn; bûye sedem û egera pêşketina hizir û zanînê, heya roja me ya îro jî, pêvajoka lêgerîn û hewldana naskirina alîyên tarî yên mirovî û hêvî û daxwazên wî,  rêya xwe, di newal û daristanên hest û nîgaşên mirovî de, rêya xwe dikole û xwe berdide kûrahiyan.

Heya roja me ya îro, ji bo nêzkbûna ji hest û xewnên mirovan, ji helbestê wê de tiştek nehatiye dîtin li şûna helbestê tiştekî ciyê xwe negirtiye, helbest berhema lêgerîna mirov ya hundirî ye, berhema tirsa evîndariyê û evîndariya tirsê ye, berhema pêlên xewnan û lîstikên perwanan e, firîna li çînên asîmanî û çinîna stêrkan e, kenê zarokan û bêhnxwesha qirika yaran e berhema tîrên çavên êyşeşan û xecan e berhema  xizêmkujên
Esmer û zeriyan û şîrîn û zînan e.

Hêmen Kurdaxî
Berpirsiyarê (YASA)yê Çandî

Rojnamevanên Sînornenas raporek li ser rojnamevan Nebez Goran weşandin

Li Herêmê  êrîşa li dijî rojnamevanan didome

Organîzasyona Rojnamevanên Sînornenas- Reporters Without Borders duhî, ji ber sedema êrîşa nû ya li dijî rojnamevanê nasdar Nebez Goran li Hewlêrê, bi raporek brûskî bal kişand ser rewşa rojnamevan û çapemeniyê li Herêma Kurdistanê.

Nabaz Goranê (32) ku bi rojmavevaniya lêkolînêrî tê nasîn û rêvebirê Kovara Cîhan ê dike, ji aliyê kesên nenas ve di dema ku ji navenda kovarê derket ku here male, li bajêr, eşkere hate îşkecekirin. Goran êrîşa li dijî xwe wisa nirxand:

“Roja 29 cotmehê ji navenda kovarê derketim derve. 3 kes hatin ber bi min de. Piştî fêm kirin ku ez kî me, êrîşî min kirin. Yek ji wan bi çek bû. Bi qûndaxa çeka xwe li ser û rûwê min dixist û yên din jî bêwestan didam ber kulm û pêhnan. Ji aliyê din ve, xeber û çêrên pîs ji dayik û malbatan min re digotin.

Bi baweriya min, kesên êrîş kirine diyar in. Ew kes ji aliyê PDKI ve têne îdare kirin. Sedema êrîşê jî ji ber nivîsên min in. Em rojnamevaniyek bêalî pêk dihênin û serbixwe ne. Pirsên rûşwet û bertîlan bêtirs eşkere dikin. Lê ji vê yekê re tehemûla wan tune ye”…

Rojnamevanên li Herêmê êrîşa li dijî Goran protesto kirin û qal kirin ku, bi rêyên qanûnî berî nuha jî rê li ber Goran hatibû girtin. Ji rêvebiriya Levenê Ahmed Mira li ser êrîşa li dijî Goran ji Al Şerqil Ewsatê re wisa got:

”Ev êrîş li ser rewş û rîskên rojnamevanan li Herêma Kurdistanê gelek tiştan dibêje. Ji bo bêdeng kirina çapemeniya azad mesajên eşkere dide dezgehên fermî. Berî nuha, Soran Mama Hama ji ber xebatên rojnamevaniyê ava şehadetê vexwaribû. Em bi xwe jî ji ber weşandin û eşkerekirina meaş û hatinên bêheq li Herêmê ketine ber tehdîta walîyek ji yê Herêmê û belavkirina hejmara 94 an hate qedexekirin.”

Nebez Goran piştî erîşê  mala xwe ji Hewlêrê barkir û li aliyê Silêmaniyê bi cî bû.

Organîzasyona Rojnamevanên Sînornenas ji rêvebirên herêmê xwest ku kesên sucdar bêne girtin û  cezekirin. Pêwîst e rê li ber çapameniya azad neyê girtin…

EuroKurd News – eurokurd.net

Gelo Ebdo Mihemed dê mafê penaberiyê ji Fînlanda bixwaze? (Vîdyo)

AVESTA – Fînlandî bi ser Ebdo Mihemed dîn bûne. Strana “Onê min pêde” Ebdo Mihemed bi ezmên ve xist, piştî derketina wî li ser MTV3 êdî ne tenê li Efrînê navdar e,…

li tevahiya Kurdistanê û Fînlandayê deng daye.

Fînlandî li ser strana “Onê min pêde” serxweş û mest bûne, rojane li ser youtube vîdyoyên girêdayî “Onê min pêde” wek strana ku di Mezpotamiya tv hatibû weşandin, û her wiha stranên galêrî bi dengê Ebdo Mihemed  bi jêrnivîsên Fînlandî têne weşandin, her wiha kanalekî bi navê Mihemmedi hatiye vekirin.

Niha Ebdo mihemed li gel grûpa xwe konsertan li Fînlandayê li dar dixe.

Ebdo Mihemed di hevpeyvîna xwe li gel MTV3 got ku ew bi demokrasiya li Fîlanda “şaş bûye” ango ecêb maye, pir ji vê welatî hezkiriye.

Ebdo Mihemed got: “Me bihistiye ku li Fînlanad demokrasî heye, bes ne bi vê rengî” ev hevok dibe ku serê Mihemed Ebdo biÊşîne dema vegere Suriyê, an jî divê ku gellek pereyan bide ji bo ji serêşandinê rizgar bibe.

Weke tê xuyan Ebdo Mihemed pir ji Fînlanda û demokrasiya wê hezkiriye. Vêga pirsa me ev e:

Gelo Ebdo Mihemed dê mafê penaberiyê ji Fînlanda bixwaze?

An jî wê vegere ew welatê ku rojane mafên kurdan binpê dike û hemû şêweyên zorê li dijî kurdan bi kar tîne.

Dengbêjê navdar Ebdo Mihemmed û hemû dengbêjên herêma Çiyayê Kurmênc dema lidarxistan konsertan di dawet û şahiya Kurdan mecbûr dimînin silava bixêrhatinê û bi xêrbarkirinê….hwd, li endamên Hêzên Ewlekariyê bikin dema tên dawatan.

Ne tenê wisa, her wiha  di dawetan de pir caran jî şer derdikeve holê, û birîndar jî çêdibin. Li gorî penaberkî ji Kobanî  ku nû ji welat hatiye Spanya, dengbêjekî bi navê Selah Bêrem sala çûnî  rastî êrîşên ereban hatiye û bi kêrê hatibû serjêkirin.

Gelo Ebdo Mihemed wê di bin ezmana demokrasiyê bimîne lê wê dîsa berê xwe bide Çiyayê Kurmênc û di bin ezmana dîktatoriyê de jiyana xwe bidomîne?

Avesta / Zinar

“Dawetek Kurdî” di televîzyona Fînlandî de (Vîdyo)

“Onê min pêde” di televîzyona Fînlandî de (Vîdyo)

“Ji kêndirê we natirsim”

Ji dema xwendina nûçeya darvekirina  Êhsan û ez ne li ser hev im, niha jî piştî çêkirina nûçeya îdamkirina Êhsan nizanim çawa hestên xwe li ser pelikên AVESTA nîşan bidim, tenê dikarim bêjim ku çavên min şil dibin û tiliyên min li ser pişkovên nivîsandinê dicirifin.

Ne tenê nûçeya darvekirina Êhsan bandor li min dike, hemû nûçeyên îdamkirina çalakvanên mirovan rojên min tarî dikin û min pir xemgîn dikin, lê çavên Êhsan ez hîştim ku ez van xêzan ser hev bikim.

Em çiqasî behsa lehengiya çalakvanên Kurd û xebatên wan li ser axa Kurdistanê bikin û ev xebata wan pir nirxdar û pîroz nîşan bidin, lê kes nikare înkar bike bihaya ku tê dayîn ji bo bidestxistina mafên netewa Kurd. Ew rastî êş, zindan, heqaret, lêdan, kuştin û darvekirinê tên.

Ne tenê ew êş dikşînin, malbat û merivên wan jî ev êşa giran bi xwe re digerînin. Li Welatê Bask min di çavên rojnamevan  Leyla Hassanpûr (Xweşka Ednan Hassanpûr)  azar û şewata ku tê kişandin ji ber îdamkirina merevikî  bi çavên xwe dît. Xemîgîniyek û kulek pir zore ku bi riya peyvan bê nîşandan.

Niha jî li rojhilata Kurdistanê şînîyek pir biêş heye li ser barkirina Êhsan. Rejîmê Îranê rundikên dayîk û bavan, xweşik û biran nas nake.

Gelo ew kesên ku bi karê darvekirinê radibin gelo çawa dikarin vê hovîtiyê bikin?

Çawa dikarin li çavên Êhsan binêrin û di çend deqeyan de bikin laş?

Belam Wêneya Êhsan û çavê wî ku li banî dinêrin, wisa diaxivin: “Ji kêndirê we natirsim, li dor hustiyê min kindirê xwe bigerînin. Min dizanîbû ku rojekê ezê bimirim, lê heya roja darvekirina min, ez ne mirî bûm, ji bo azadiyê, ji bo mafên gelê xwe zindî bûm, vêca ev kêndirê ku hûn gelê me pê ditrsînin ji tiştekî re nabe. Darvekirina min wê rê li pêşiya ciwanên din veke, ewê jî ji bo serbestî  û mafên Kurdan wê bitxebitin û ber bi azadiyê ve bimeşin”

Belkî rejîmê Îranê bawer bike ku ji Êhsan êdî xelas bû, lê Çavên Êhsan qet venamirin!

Duh min xemgîniya xwe derbarê nûçeya îdamkirina Êhsan ligel hevala xwe di Rêxistina Lêborîna Navnetwî de parve kir. Me li ser hovîtiya rejîma Ayatullhan  li dijî çalakavanên Kurd û ên mafên mirovan axivî. Me behsa xerabiya  cezaya mirinê kir (Derziyê kuştinê li DYAyê, gullebarandin li Çînê û darvekirin li Îran û gellek welatan) ên ku rojane li cîhanê tê birêvebirin.

Hevala min  ji min re vîdyoyek şand ku agirê kezeba min hîn gur kir.

Vîdyo ji filmê “Dancer in the darkness” (Reqs di Tariyê de) hatiye wergirtin.  Bi kurtî, fîlm behsa jinekek ji Çîk hatiye Amêrîkayê û li wir ji ber nexweşiyeke wîrasî ronhiya çavên wê ber bi wendabûnê ve diçin, ew  ji bo rizgarkirina lawê xwe ji vê nexweşiyê dixebite û pere kom dike, rojekê zilamek pereyên wê didize, ew diçe mala wî û di pevçûnekê de, wî zilamî dikuje.

Di dawiya fîlma de, dîmenên îdamkirina jineke têne nîşandan. Fîlm û aktrîsa sereke gellek xelatên cîhanî wergirtin.

Êhsan Fettahiyan hate daliqandin

AVESTA – Li gorî çend raporan, çalakvanê Kud Êhsan Fettahiyan îro hate bidarvekirin. Du danê Êvarê Êhsan xistibûn odeyeke bi tenê li zindana Sineyê berî ku bê îdamkirin…

Endamên Malbata wî, heval û çalakvanên din derveyî zindanê protesto dikirin.

Deshilata Îranê guh nedabû dengên rêxisinên mafên mirovan ji bo rawestandina  hukmê Îdamê.

Vê sibê biryar hate birêvebirin û Êhsan hate daliqandin.

Avesta / Zinar

Çavkanî: Alliance for Kurdish Rights

Li Stockholmê li dijî îdama Êhsan Fetahiyan çalakiyek hat lidarxistin (Foto)

Li

Stockholmê çalakiyek protestoyî dijî biryara dewleta Îranê hember îdama çalakê siyasyî yê Kurd Êhsan Fetahiyan hat lidarxistin.

 

Li Bajarê Stockholmê payetextê Swedê, îro sêşemî li ser navê Sazi ya Komeleya Mafe Mirov a Kurdistan KMMK li Evrupay qasi 50 kes ji Kurdistaniyên Stockholmê çalakiyek protestoyi li dijî dewleta Îranê û ji bo itiraz li hember biryar a daleqandina Êhsan Fetahiyan ku biryare sibe çarşemî bê daleqandin li dar xistin. Çalakî bi meşek li meydana Sergelstory ber bi navenda Yeketî ya Evropa dest pê kir.

Çalakvanan bê ku diruşman bidin û tenê bi helgirtina wêneyên kesên ku îdam bûne an jî taluke ya îdam li ser wane meşiyan .Herweha bi sedan belavok jî di nav gelê Stockholmê li ser rewşa zindaniyên siyasî yê Kurd ku rastî cezayê îdamê hatine û rewşa Êhsan Fetahiyan hat belav kirin.

Li ser navê çalakvanan Heval Hemin bi berpirsyarên Yeketiya Ewropa axfi û nunerên vê saziyê ji xemginiya xwe ji ber ve rewşê nîşan dan û soz dan ku di demek nezîk de nameya çalakvanan bighêjin Bruksêlê û hewl bidin ku ew bibe mijara wan.

Amadekar: Şêrko Cihanî/ Urmiye

Na ji darvekirina Êhsan Fattahyan re

Kevneperestî.. çon çêdibe? û çira berdewam dike?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Em di sedsala 21′em de ne û hîn civaka Kurd wek hemû civakên musilmanan di hizir û ramana serdemên navîn de dijîn, hîn jin bi navê namûsê tê kuştin, hîn qîz tên sunet kirin, hîn keç bi zorê tê dayîn bo yê ku bavê wê dixwazî, hîn qelengê bûkê wek firotin û kirîn tê birîn, hîn qurban li ber zaret û goran tên serjêkirin, hîn bawerî bi nişte û hicêban tê kirin, û hîn şerp û hîcab li jinê tê ferzkirin û hîn û hîn…

Loma di vê  mijarê de em dikarin bêjin ku dû cureyên civakê hene:

Yek civakên ser xwe de girtî, yên ji her tiştekî nû ditirsin, serpereştiya van civakan jî di destê oldar û melayan de ye, yasa ya wan nerîtên (adat û teqlîd) ji sed salan de ne ji ber hizra ocaxî hîn di mêjê wan de ye, tiştê herî balkêş di van civakan de, tune bûna ramana afrîner ya dikarî rexne û şîroveyan bikî ye, ji ber vê yekê em dibînin deshilatdariya dîktatorî derdikeve holê, û rê li hember azadiya ramanê tê girtin, û xelk dabeş dû beşan dibin yên baş (ew in ku heman hizra deshilatdariyê radikin) û yên nebaş (ew in ku nêrînên wan ne bi dilê beşê yekem in, loma cihê wan zindana yan sorgûn bûne), em dibînin hemû civakên musilmanan wiha ne, girêbesteke veşirtî navbera ol û deshilatê de heye, lê ya balkêş ew e, ev girêbest ne tenê li welatên ku bi navê ol (îslam) hukim dikin heye, lê belê li welatên sosyal jî ev tişt tê dîtin.

Civaka duyem ew civaka vekirî ye, civaka dikare her tiştî nû lixweke û vêre lihev were, em di van civakan de dibînin ku serpereştî ya azadî û wekheviyê ye, ji ber rola yekem ya demokrasiyê ye, ne tenê demokrasiya sîyasî lê demokrasiya civakî jî, hizra van civakan hizreke nûjen e di her warî de û bi taybet ji aliyê rewşenbîrî û siyasî ve, loma her kes di bin siya yasayê de wek hevin, loma em dibînin ku mirov di nava van civakan de xwedî helwest e di hemû waran de, tu dibînî bawariya wî bi taybetmendiyên xwe heye û di heman demê de desdrêjî mafê ti kesî nake, loma paşeroj ya van civaka ye.

Tiştek din mirovê hişmend ji seyr û matmayî dimîne ew e, em dibînin piraniya civakên paşketî yên girtî rexneyên giran li yên din dikin, carekê bi navê exlaq û rewştê carekê jî bi navê dîn û îmanê, lê em dibînin ku xewna her mirovekî van civakên girtî ye ku here van civakên pêşketî, loma em dibînin her roj bi hezaran kesî li benda vîseya van welatan e, û di heman demê de tu dibînî ku ev kes heman hizra xwe radike û di heman kevneperestiya xwe de dijî, loma her demekê em dibînin ku tawanek bi navê namûsê li ewropa tê kirin, mirovê wiha parçepûnek di kesayetiya wî de heye.

Dermanê  herî baş ji nexwaşiya civakên girtî yên paşketî  ne tenê demokrasiye, lê cudakirina ol ji jiyana rojane ye ango sekularîsm e, me dît ku demokrasî li Îraqê cêbû lê civak pir paşketiye, û rewşa herêma Kurdistanê ne dûrî wê ye, sedem jî ne tenê deshilatdariya ocaxî ye, lê rola ol ya mezin e, em dibînin partiyên olî hene, pir caran jî helwesta wan dij berjewendiya Kurdan ne, loma em dibêjin, ta em bigînin asta netewên pêşketî dû tişt pêwîstin, yakem rêzgirtina azadî û mafê her mirovekî ku azadiya wî zirarê bi ti kesî nake, jiber dema ev îş bibe berhema vî mirov î ya ramanî û ya kareyî dê zêde bibe, û tiştê duyem danîn û bicîhanîna yasa û zagonên nûjen e yên demokrasî, azadî, û wekheviyê ji xwe re dikin armanc, di hemû waran de aborî civakî yasaya warê kesayetî…hwd, ji ber diyaliktîka jiyanê dibêje “girîngiya civakê ji girîngiya mirovan e, loma em nikarin civakeke nûjen û pêşketî ava bikin eger mirovên vê civakê di paşveçûn û kevneperestiyê de dijîn”.

Di vî warî de ezmûna Japonî baştirîn mînak e, me dît çon Japon ji şerê cîhanê yê 2′em derket û hemû tişt hatiye xirakirn û hilweşandin, lê me dît ku Japoniyan guh nedan şikestiya xwe û ser şonewaran de negiriyan, lê belê dest bi binyadiyê kirin, ev kar ne ji derek vala hat lê ji çandeke bixwe bawer hat, çandeke palpiştiya wê zanîn û nasîn e, ne ol û lahût e, hizreke pêş de dinêre ne paş de, ango hizreke afrîner e.

Da em van civakên ser xwe de girtî bêtir zelal bikin ev dû dîmen

Dîmen jimare 1

Şêro zarokê 7 salî ji diya xwe dipirse:

• Şêro: dayê zarok çon tên dunyayê?
• Dayîk: legleg wan ji ezmên tînin.
• Şêro: lê dayê li bajarê me legleg tune ne!!
• Dayîk: rast e.. lê ew taybetî bişev tên, da zarokên biçok ji xwediyê wan re bînin.
• Şêro: na na dayê .. min di televzîonê de dît zarok li nexwaşxanê ji zikê diya xwe derdikeve..
• Dayîk: ditengije û bi hêrs dibêje, haydê ji vir here bênamûs rûreşê pîs, çî te û vî tiştî heye, min got legleg ango legleg..

Şêro yê herzekar 15 salî ye niha, ji bavê xwe dipirse:

• Sêro: bavo rastî seks xwaş e?
• Bav: na na, hîç bi carekê ne xwaş e.
• Sêro: eger wiha ye çire xelk seks dikin!?
• Bav: tenê bo zayîna zarokan, ne zêdetir.
• Şêro: eger wiha ye, çire diya min dendikên dijavisiyê veşartine?
• Bav: ditengije û bi hêrs dibêje, haydê ji vir here bênamûs heywanê rûreş, pêlava xwe dêxê û davêje Şêro.

Şêro mezin bû, û derbazî zanko (zanîngeh) bû, di fêrdanê de destê xwe radike û ji mamosta dipirse.

• Şêro: mamoste pirsek min heye.
• Mamosta: keremke.
• Şêro: gelo srokatî wek pêxemberatiyê ye?
• Mamosta: tuba ya Xwedê, na na ew bicarekê ne wek hev in, Xwedê bêxemberan hildibijêre.
• Şêro: eger rast e çire serokê me bi navê Xwedê diaxive, û dibêje qet kesek nikare bibe serok, her wiha radîo, telvizîon û rojname biroj û şev navê wî dixwînin û dibêjin serokê gel serokê bêhempa serokê netewî serokê dîrokî …
• Mamosta: heywanê xayîn tu kî da ser serok biaxivî, bersiva vê pirsê tu dê ji asayîş bibî.

Şêro yê mêr çû mizgeftê û ji mela dipirse:

• Şêro: seydayê hêja, kê erd û ezman, xelk û milet afirandin, ne Xwedê ye?
• Mela: belê rast e.
• Şêro: ne dîsa Xwedê ev xelk kirin netew û tîre, reş û sipî, û musilman kiristiyan bozî û cihû?
• Mela: belê ew jî rast e.
• Şêro: gelo Xwedê dikarî ku van hemûyan bikrana yek netew yek ziman yek ol?
• Mela: dîsa wek tu dibêjî erê Xwedê dikare van bike yek lê wî nekir:
• Şêro: ha ha eger wiha ye bo çi tu û hemû mela êrîşî milet û olên din dikin, û hun wan re dijin kafir û neviyên berazan, û dibêjin kuştina wan helal e, bo çi hûn wan û taybetmendiyên wan napejrînin???
• Mela: dihemiqe dîn û har dibe, ey gawirê bêîman, Xwedê ji te nerazî be, lêxin ey oldarên hêja ta xwîna wî ya pîs û çepel biherike.

Şêro mezin bû zewicî û bûye bavê zarokan, zarokê wî Hemo yê 6 salî di hembêza wî de ye, ew diaxivin.

• Hemo: bavo ez ê pirsekê bikim.
• Şêro: bêjê kurê min.
• Hemo: bavo zarok ji kû tên dunyayê?
• Şêro: legleg wan ji ezmên tînin.
• Hemo: lê bavo bîrdozên zanistî yên zayînê wiha nabêjin, ew dibêjin zarok 9 mehan di zikê diya xwe de dimîne piştî bav û diya wî se..….

berî  ku Hemo axafitina xwe temam bike Şêro wî têvedide û dibêje.

• Şêro: haydê ji vir here bênamûs rûreşê pîs, çî te û vî tiştî heye, min got legleg ango legleg..

Dîmen jimare 2

Hejmarek zanyarên derûnî (peskyolocîk) pênc meymûn (qird) xistine nava qefesekê, di navenda qefesê de pêstirkek danîn û li jûr qefesê goşiyek moz heye.

Her carekê ku meymûnek derkeve da mozê bixwe, zanyar ava qerisî ser meymûnên din de dirjînin.

Piştî  demekê her ku meymûnek derkeve da mozê bixwe hevalên wî di qefesê de êrîş wî dikin û nahêlin ew mozê bixwe, ta ava sar ser wan de boşnebe, wiha ta êdî qet meymûnek newêre derkeve mozê bixwe.

Piştî  demekê zanyaran meymûnek guhartin û yek nû xistine qefesê, dema ev yê nû derket mozê bixwe (jiber ew nizane ava sar heye) nişka ve meymûnên kevin yekser êrîş birin ser wî û ji ser pêstirkê xistine xwar, bê guman meymûnê nû seyr bû, car pê carê êdî meymûnê nû jî dernakeve bo mozan, bê ku zanibe çire hevalên wî wiha kirin.

Piştî  demek din meymûnek din guhartin, her wiha yê hat serê meymûnê yekem hat serê wî, lê ne tenê ev lê belê meymûnê cara yekem hat guhartin êrîş bire ser yê nû bê ku zanibe çire û wate ya vê êrîşê çi ye.

Wiha her pênc meymûnên kevin hatin guhartin, û pênc nû ketin şona wan.

Piştî vê yekê tiştê ku bala zanyaran kişand ew bû, her ku meymûnek derkeve bo mozan hevalên wî lêdixin, bê zanebûn sedem çi ye.

Eger me ji meymûnekî pirskir û me got bo çi hûn nahêlin kes derkeve mozan bixwe.. bersiva wan bê guman ê ev be.

Em nizanin lê me bavên xwe wiha dîtin ku ew lêdixin loma em jî lêdixin..

Piştî van herdû dîmenan em jî wek Anîştayin dibêjin dû tişt bê sînor in yek cîhan e û ya din jî gewcîtî ye.

Amadekirin: Çeleng Kurdaxî

Hirçên zooya Leipzigê rût mane

AVESTA – Li zooya Leipzigê (Almanya) sê hirçên mê bi navê Lolita, Dolores û Bianca ji nişka ve porê xwe wendakirin. Pispor û zanyar li hemberî vê nexweşiyê matmayî bûne.

Her sê hirçan ji çiyayên Andes (başûrê Amêrîka) anîne Almanyayê, ji ber wê tê texmîn kirin ku guhertina cih û  xwarina wan bû sedema weşandina porê wan.

Li her sê hirçan navên Spanî û Îtalî danîne: Bianca, Lolita û Dolores. Dolores bi Spanî tê wateya derd û xeman, niha jî Dolores wê derdê zivistana Leipzig jî bikşîne.

Avesta / Zinar

Foto: dpa

 

“Peiwar” wê bê girtin

AVESTA – Aras sernivîserê toerya çandî “Peiwar” di nivîseke biêş girtina malperê îlan kir. Peiwar nûçeyan li ser Kurd û Kurdistanê bi Kurdî û Erebî diweşand û çend…

hefte mabûn ta ku yekemîn salvegera xwe pîroz bike, di serê mehê bê de wê bê girtin.

Peiwar di demkî kin de rêzeke baş di nav malperên cîhanî de girtiye,li gorî malpera Alexa Peiwar vê rêzê 139.776 digre.

Piraniya mêvanên vê malperê ji van welatan tên:

• 1,922 Syrian Arab Republic
• 2,554 Iraq
• 5,559 Saudi Arabia
• 13,530 Kuwait
• 16,750 Egypt
• 18,016 Algeria
• 18,618 Germany
• 20,096 Morocco
• 87,107 Netherlands

Aras bi dilekî xemgîn ji Kassel / Almanya dinivisîne: “Armanca min ew bû ku rojek were Peiwar bibe navdartirîn malperên Kurdî di cîhanê de, lê zor badaxawa min ti alîkarî ji hemwelatiyên xwe nedît….”

Sernivîserê Peiwar lom û gazincan ji  rewşenbîrên kurd dike, wan soz dabû wî ji bo nivîsandina nûçe û gotaran lê keske soza xwe bi cih neanî.

Aras ji nivîskarên Kurd ku di malperên Erebî de dinvisînin nerazîbûna xwe tîne ziman.

Ji wan nivîskara re dibêje: “Ji îro pê ve ez we weke Kurd nabînim, êdî hûn bûne Ereb….”

Kesên ku weşana vê malperê dişopandin, baş dizanin xebata ku têde dihat kirin. Li kuderê Kurd hebûn Peiwar li ser wan nûçe û reportaj diweşandin.

Peiwar ji bo AVESTA jî bûbû çavkaniya nûçeyan.

Em bi hêvî ne ku biryara girtina Peiwar bê rawestandin û xebat malperê  ji nû ve berdewam bibe.

Avesta / Zinar

Foto: Ji  malpera Peiwar.com